Тегтер: Зейнетақы, Бжзқ, Енпф, Ұлттықбанк, Жекебасқарушы Компаниялар, Ипб, Зейнетақыжинағы, Инвестиция, Инфляция, Қаржылықсауаттылық, Enpf.kz, Эцқ

SEO-тегтер: зейнетақы жинағын жеке компанияға аудару, БЖЗҚ ақшасын толық алуға бола ма, зейнетақыны жеке басқарушыға берген тиімді ме, Ұлттық банк пен жеке компаниялардың табыстылығы, 2027 жылдан бастап зейнетақы кепілдігінің жойылуы, зейнетақыны ИПБ-ға аудару жолдары enpf.kz, БЖЗҚ жеке кабинет арқылы өтініш беру, зейнетақы қорындағы ақшаны инфляциядан қорғау, инвестициялық портфельді басқарушыны қалай таңдайды

Жаңа заң: Жинақты БЖЗҚ-дан жеке компанияға аудару дұрыс па?

Сипаттама: Қыркүйек айынан бастап қазақстандықтар зейнетақы жинағын жеке басқарушы компанияларға 100% толықтай аудара алады. Бұл шешімнің астарында не жатыр және бұл мүмкіндікті кімге тиімді?

Биыл 7 қыркүйектен бастап қазақстандықтар зейнетақы жинағының белгілі бір шегін ғана емес, түгелдей жеке инвестициялық портфельді басқарушыларға (ИПБ) сеніп тапсыра алады. Бұрын жинақтың 50%-ын ғана беруге рұқсат болса, енді бұл шектеу толығымен жойылды. Дегенмен осыған байланысты ел арасында «зейнетақыны 100% алып кетуге болады» деген ақпарат та тарап, жұртты әбігерге салып жатыр. Сондықтан Tamga Media жаңалықтың жапсарын тарқатып көрді.

Нақты не өзгерді?

Алдымен әлеуметтік желіде тарап жатқан жаңсақ пікірдің ақ-қарасын ажыратып алайық. Айтып отырғанымыз, үкімет халыққа ақшаны қолға беріп, шоттан шығарып алуға рұқсат етті деген сөз емес. Заң бойынша бұл қаржыны қарапайым жинақ секілді өз бетінше жұмсауға рұқсат етілмейді. Өзгеріс тек зейнетақы жүйесінің ішіндегі басқару тәртібіне ғана қатысты. Енді жинақты Ұлттық банк қана емес, жеке басқарушы компания да өз бақылауына ала алады. Шот бұрынғысынша зейнетақы шоты болып қала береді, ал қаражат негізгі есепке алу орталығы саналатын БЖЗҚ-да сақталады. Ақшаны мерзімінен бұрын алу шарты да бұрынғыдай (елден біржолата көшу, баспана алу немесе емделу сияқты заңда арнайы көрсетілген жағдайларда ғана) күшінде қалады.

2023 жылғы 1 шілдеге дейін азаматтардың барлық зейнетақы активін тек Ұлттық банк қана басқарып келді. Кейін жинақтың тең жартысына дейінгі бөлігін жеке секторға беруге мүмкіндік туды. Ал 2026 жылдың 7 қыркүйегінен бастап бұл шектеу толығымен жойылды. Енді салымшы қаражатының қанша пайызын Ұлттық банкте қалдырып, қаншасын жеке компанияға сеніп тапсыратынын өзі шешеді.

Бұл мәселе неге көтерілді?

Мемлекет зейнетақы қаржысын Ұлттық банк арқылы қадағалайды. Ал Ұлттық банк халықтың қаржысын консервативті тәсіл бойынша басқарады. Яғни, облигациялар мен депозиттерге басымдық беріліп, тәуекел барынша азайтылады. Әрине, мұндай тым сақ саясат жоғары табыс әкелмейді. 2026 жылдың басынан бері Ұлттық банктің басқаруындағы жинақтардың нақты табысы 4,39%-ға жеткен, ал инфляция 5,7% болған. Осылайша жинақтардың өсімі инфляция қарқынынан қалып қойды. Ал жеке компаниялардың көрсеткіштері әртүрлі: арасында жоғары нәтиже көрсеткендері де бар. Мәселен, «Сентрас Секьюритиз» жыл басынан бері 9,72% кіріске ие болған.^[a]

Көбіміз аңғара бермейтін, бірақ болашақ зейнеткерлер үшін маңызы өте зор тағы бір жайт бар. Осыған дейін мемлекет салымшылардың ақшасын сақтандырып келді. Зейнетке шығатын сәтте ақшаның тапқан өсімі инфляцияны жаба алмаса, жетпей тұрған айырмасын бюджет есебінен төлеп беретін. 2025 жылы мұндай өтемақыны 108 мыңнан астам адам алып, төленген сома 16 млрд теңгеден асты. Ал 2027 жылдан бастап бұл кепілдік жойылады. Осылайша, басқарушы тарап инфляцияны қуып жете алмаса, оның орнын жауып беретін сақтандыру бұдан былай болмайды. Жинақты Ұлттық банкте қалдырсаңыз да, жекеге берсеңіз де, бұл тәртіп бәріне бірдей қолданылады.

Жинақты жеке компанияға аудару кімдерге тиімді?

Дегенмен ақпарат тарады екен деп жинақты бірден аударуға асығудың қажеті жоқ. Зейнетке таяп қалдыңыз ба және осы мәселені үнемі бақылап отыруға дайынсыз ба? Түптеп келгенде, осы екі сұраққа жауап беріп қана бір шешімге келген жөн.

• Зейнетке әлі 15–20 жылдай немесе одан да көп уақыт болса, жинақты жеке компанияның басқаруына аударуды қарастыруға болады. Себебі баға уақытша түсіп кетсе де, алдағы жылдары нарық қайта көтеріліп, орнын толтырып үлгереді. Оның үстіне жинақты акцияға салу – ұзақ уақыт ішінде жай сақтап отырғанға қарағанда көбірек ақша әкелетіні бұрыннан белгілі. Бірақ бұның да өз тәуекелі бар: жоғары табысқа ешкім 100% кепілдік бермейді, тіпті кейде ақшаңыз уақытша азайып та кетуі мүмкін. Сондықтан жеті рет өлшеп, бір рет кескен абзал.
• Зейнетке санаулы жылдар ғана қалса, тәуекелге бармаған абзал. Өйткені дәл зейнетке шығарда ақшаңыз азайып кетсе, оны қайта толтырып үлгермейсіз. Бірақ тыныш отырғанның да өз кемшілігі бар: ақшаңыз инфляциядан толық қорғалмайды, ал 2027 жылдан бастап жетпеген жерін мемлекет жауып бермейді.
• Бұл тақырыпқа басыңызды қатырғыңыз келмесе, жинақты Ұлттық банкте қалдыра салған дұрыс. Жинақты жеке компанияға берсеңіз, табыстылық есебін мезгіл-мезгіл тексеріп, тізімдегі компаниялардың ауысуы сияқты жаңалықтарды қадағалап отыруға тура келеді. Ал Ұлттық банкте салымшыдан ешқандай артық әрекет талап етілмейді, есесіне  инфляциядан жоғары табыс болады деген кепілдік жоқ.

Қаражатты қайда аударуға болады?

2026 жылғы қыркүйектегі мәлімет бойынша БЖЗҚ реестрінде алты басқарушы компания бар: Alatau City Invest, BCC Invest, Halyk Global Markets, Halyk Finance, «Сентрас Секьюритиз» және Tansar Capital. Жаңартылған тізімді БЖЗҚ сайтындағы ИПБ реестрі бетінен көруге болады.

Бір айта кетері, Halyk Global Markets компаниясы 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап өтініш қабылдауды тоқтатты. Мекеме БЖЗҚ-мен шартын 2027 жылдан бастап бұзатынын хабарлады. Дегенмен бұл компанияда жинағыңыз бар болса, алаңдамай-ақ қойыңыз. ИПБ реестрден шығарылғанда, ақша автоматты түрде қайтадан Ұлттық банктің басқаруына өтеді. Ештеңе жоғалмайды, тек басқару стратегиясын қайта таңдау қажет болады.

Компанияны қалай дұрыс таңдау керек?

Сарапшылардың айтуынша, ең үлкен қателік – тек соңғы жылдың табысына қарап, пайызы жоғары компанияға жүгіру. Бұндай тәсіл банк депозитіне жарағанмен, зейнетақы жинағына жүрмейді. Себебі бір жылда жоғары өсім көрсеткен басқарушы ұзақ 10-20 жылға есептелген мықты стратегия құрмай, жай ғана сәтті өнімдерді сатып-алу арқылы сәттілікке кезігуі мүмкін. Сол себепті БЖЗҚ сайтында жарияланатын көрсеткіштердің кемінде үш жылдық немесе одан да ұзақ мерзімді нәтижесіне сүйенген жөн.

Екінші маңызды мәселе – ақшаның қайда салынғаны (портфель құрылымы). Әр компания акциялар мен облигацияларды әртүрлі пропорцияда ұстайды. Ал акция неғұрлым көп болса, потенциалды табыспен бірге ақшаның құбылу тәуекелі де артады. Жинақтың 80%-ын акцияға салған компания мен тек 20%-ын салған компания – екі түрлі тәуекел дәрежесіндегі мүлде бөлек басқарушылар. 7 қыркүйектен кейін бұл шарттар жаңаруы мүмкін, сол себепті жарты жыл бұрынғы емес, дәл қазіргі жағдайға қарау керек.

Үшінші жайт – компанияның өзі қаншалықты сенімді. Шығын болса жабатын өз капиталы жете ме, БЖЗҚ, басқарушы компания және ақшаны бөлек сақтайтын банк арасында келісімшарт бар ма? Сырт көзге бұл детальдар білінбеуі мүмкін, бірақ басқарушы тарап тығырыққа тірелгенде салымшының ақшасын қорғап қалатын басты кепіл осылар.

Аударымды қалай рәсімдейді?

Ол үшін ешқайда барудың керегі жоқ, бәрі онлайн жасалады.

1. enpf.kz сайтындағы жеке кабинетіңізге кіресіз.
2. Жинақты жеке компанияға (ИПБ) аудару қызметін таңдайсыз. Жеке куәлік, мекенжай сияқты мәліметтерді жүйе Әділет министрлігінің базасынан өзі толтырып береді.
3. Ақша қайдан және қай компанияға өтетінін белгілейсіз.
4. Аударатын соманы көрсетесіз: ақшаның бір бөлігін де, жеке кабинетте тұрған бүкіл соманы да аударуға болады.
5. Өтінішке ЭЦҚ арқылы қол қоясыз.
6. Өтініштің орындалуын «Төлемдерге/аударымдарға берілген өтініштер» бөлімінен бақылайсыз.

БЖЗҚ өтініш түскеннен кейін ақшаны аударуға 30 күн жұмсайды. Егер бұл таңдауыңыз ұнамай қалса, кейін жаңа өтініш беріп, ақшаны Ұлттық банкке кері қайтаруға немесе басқа компанияға ауыстыруға болады.

Өтініш берудің толық ережесі БЖЗҚ сайтындағы «Зейнетақы жинақтарының бір бөлігін ИПБ-ға аудару/ҚР ҰБ-ға қайтару шарттары» бөлімінде жазылған.

Айта кетерлік тәуекелдер

Жинақты жеке компанияға аудару табысқа бірден кепілдік бермейді. Мұнда жоғары пайда табу мүмкіндігі бар, бірақ онымен бірге тәуекел де қатар жүреді.

• Инфляцияны орап өтуге ешкім сөз бермейді. Ұлттық банкте де мұндай міндеттеме жоқ. Тек көпшілікке мемлекеттің қарауындағы ақша сенімдірек болып көрінеді. Ал 2027 жылдан бастап мемлекет инфляция шығынын өтемейтін болғандықтан, ақшаны қайда ұстасаңыз да, қауіпсіздік деңгейі бірдей болып қалады
• Тәуекелі жоғары жерде ақша да құбылып тұрады. Акциясы көп портфель ұзақ мерзімде жақсы өсім көрсеткенімен, арасында жинақ сомасы 10-15%-ға азайып кететін кезеңдер болады. Шотына жылына бір-ақ рет қарайтын адам бұған таңғалмайды. Ал ай сайын тексеріп отыратын салымшы босқа уайымдап, асығыс қате шешім қабылдап қоюы мүмкін.
• Басқарушы компаниялар нарығы әлі де орнығып жатыр. Содан да өзгерістер жиі болуы мүмкін. Мәселен, кейбір компаниялар тізімнен шығып кетті. Бұндайда ақшаңыз жоғалмайды, тек басқа компанияны қайта таңдауға тура келеді.

Сонымен, зейнетақыны жеке компанияға аударуды әркім өзі шешеді. Табысты еселеу үшін тәуекелге бел бууға да, ақшаны Ұлттық банкте тыныш қалдыруға да болады. Мұнда бәріне бірдей келетін дайын ақыл жоқ. Бәрі де зейнетке қанша жыл қалғанына, ақшаның құбылуына шыдамыңыздың жетуіне және бұл істі жылына бір рет болсын қарап отыруға зауқыңыздың бар-жоғына байланысты.

Теги: Пенсионныенакопления, Енпф, Национальныйбанк, Частныеуправляющиекомпании,, Пенсионныенакопления, Инвестиции, Инфляция, Финансоваяграмотность, Enpf.Kz, ЭЦП ИПБ

SEO-теги: перевод пенсионных накоплений в частную компанию, можно ли полностью снять деньги из ЕНПФ, выгодно ли передавать пенсионные накопления частному управляющему, доходность Национального банка и частных компаний, отмена пенсионной гарантии с 2027 года, как перевести пенсионные накопления в ИПБ enpf.kz, как подать заявление через личный кабинет ЕНПФ, как защитить деньги в пенсионном фонде от инфляции, как выбрать управляющего инвестиционным портфелем

Новый закон: стоит ли переводить накопления из ЕНПФ в частную компанию?

Описание: С сентября казахстанцы могут перевести 100% пенсионных накоплений частным управляющим компаниям. Что стоит за этим решением, и кому выгодно воспользоваться этой возможностью?

С 7 сентября этого года казахстанцы могут доверить частным управляющим инвестиционным портфелем (ИПБ) не только определенную часть пенсионных накоплений, но и всю сумму целиком. Раньше разрешалось передавать только 50% накоплений, теперь это ограничение полностью снято. В связи с этим, распространилась информация, что «пенсию можно полностью забрать». Tamga Media решила разобраться в деталях новости.

Что именно изменилось?

Сначала давайте отделим правду от ошибочного мнения, распространившегося в социальных сетях. Речь не идет о том, что государство разрешило выдавать людям деньги на руки и снимать их со счета. По закону самостоятельно тратить эти средства, как обычные накопления, нельзя. Изменение касается только порядка управления внутри пенсионной системы. Теперь накопления может взять под свое управление не только Национальный банк, но и частная управляющая компания. Счет по-прежнему остается пенсионным, а средства хранятся в ЕНПФ (это основной центр учета). Условия досрочного снятия денег также остаются прежними (только в специально предусмотренных законом случаях, таких как окончательный выезд из страны, приобретение жилья или лечение).

До 1 июля 2023 года всеми пенсионными активами граждан управлял исключительно Национальный банк. Затем появилась возможность передавать частному сектору до половины накоплений. А с 7 сентября 2026 года это ограничение полностью снято. Теперь вкладчик сам решает, какой процент средств оставить в Национальном банке, а какой – доверить частной компании.

Почему поднялся этот вопрос?

Государство контролирует пенсионные средства через Национальный банк, который управляет деньгами населения по консервативному принципу. То есть, предпочтение отдается облигациям и депозитам, чтобы минимизировать риски. Конечно, такая политика не приносит высокой доходности. С начала 2026 года реальная доходность накоплений под управлением Национального банка достигла 4,39%, тогда как инфляция составила 5,7%. Таким образом, рост накоплений отстал от темпов инфляции. Показатели же частных компаний разные: среди них есть и те, что показали высокий результат. Например, «Сентрас Секьюритиз» с начала года получил доходность 9,72%.

Есть еще один момент, который многие из нас не замечают, но он важен для будущих пенсионеров. Раньше (и до конца 2026 года) государство страховало деньги вкладчиков. Если к моменту выхода на пенсию, прирост не мог покрыть инфляцию, недостающую разницу выплачивали за счет бюджета. В 2025 году такую компенсацию получили более 108 тысяч человек, а выплаченная сумма превысила 16 млрд тенге. С 2027 года эта гарантия будет отменена. Если управляющая сторона не сможет догнать инфляцию, страхования, которое покроет разницу, больше не будет. И порядок будет одинаковым для всех – независимо от того, оставите ли вы накопления в Национальном банк или передадите их под управление в частную компанию.

Кому выгодно переводить накопления в частную компанию

Не стоит бросаться переводить накопления только потому, что появилась такая возможность. Ответьте на два вопроса: близки ли вы к пенсионному возрасту и готовы ли постоянно отслеживать этот момент?

Если до пенсии еще около 15–20 лет или больше, можно рассмотреть перевод накоплений под управление частной компании. Даже если доходность временно упадет, в последующие годы рынок успеет восполнить потери. Кроме того, давно известно, что вложение накоплений в акции в долгосрочной перспективе приносит больше денег, чем простое хранение. Но и здесь есть риски: никто не дает 100% гарантии высокой доходности, более того, иногда ваши деньги могут временно уменьшиться.

Если до пенсии осталось несколько лет, лучше не рисковать. Если непосредственно перед выходом на пенсию ваши накопления уменьшатся, вы не успеете их восполнить. Но и у спокойного ожидания есть свои недостатки: ваши деньги не будут полностью защищены от инфляции, а с 2027 года государство не будет покрывать недостающую разницу.

Если вы не хотите углубляться в эту тему, лучше оставить накопления в Национальном банке. При передаче накоплений частной компании, вам придется периодически проверять доходность и следить за новостями. А в Национальном банке от вкладчика не требуется никаких дополнительных действий, зато и нет гарантии доходности выше инфляции.

Куда можно перевести средства?

По данным на сентябрь 2026 года, в реестре ЕНПФ находятся шесть управляющих компаний: Alatau City Invest, BCC Invest, Halyk Global Markets, Halyk Finance, «Сентрас Секьюритиз» и Tansar Capital. Обновленный список можно посмотреть на сайте ЕНПФ на странице реестра ИПБ.

Стоит отметить, что компания Halyk Global Markets с 1 января 2026 года прекратила прием заявлений. Учреждение сообщило, что расторгнет договор с ЕНПФ с 2027 года. Но если у вас есть накопления в этой компании, не стоит беспокоиться. При исключении ИПБ из реестра, деньги автоматически возвращаются под управление Национального банка. Ничего не теряется, просто потребуется заново выбрать стратегию управления.

Как правильно выбрать компанию?

По словам экспертов, самая большая ошибка – смотреть только на доходность за последний год и бежать в компанию с самым высоким процентом. Такой подход релевантен для банковского депозита, но не для пенсионных накоплений – управляющий, показавший высокий рост за один год, мог и не создать сильную стратегию, рассчитанную на 10–20 лет, а просто добиться случайного успеха, благодаря покупке удачных продуктов. Лучше ориентироваться на долгосрочные результаты (минимум три года), публикуемые на сайте ЕНПФ.

Второй важный вопрос – куда вложены деньги (структура портфеля). Каждая компания держит акции и облигации в разных пропорциях. И чем больше акций, тем выше – вместе с потенциальной доходностью – риск колебания стоимости денег. Компания, которая вкладывает 80% накоплений в акции, и компания, которая вкладывает только 20%, – это совершенно разные управляющие с разной степенью риска. После 7 сентября эти условия могут обновиться, поэтому нужно смотреть на текущую ситуацию.

Третий момент – насколько надежна сама компания. Достаточно ли у нее собственного капитала, чтобы покрыть убытки, есть ли договор между ЕНПФ, управляющей компанией и банком, который отдельно хранит деньги? Внешне эти детали могут быть незаметны, но именно они являются гарантией, которая позволяет защитить деньги вкладчика, когда управляющая сторона оказывается в затруднительном положении.

Как оформить перевод?

Для этого никуда не нужно идти, все делается онлайн.

1. Заходите в личный кабинет на сайте enpf.kz.
2. Выбираете услугу перевода накоплений в частную компанию (ИПБ). Данные вроде удостоверения личности, адреса система сама заполняет из базы Министерства юстиции.
3. Указываете, откуда и в какую компанию переводятся деньги.
4. Указываете сумму для перевода: можно перевести как часть денег, так и всю сумму, находящуюся в личном кабинете.
5. Подписываете заявление с помощью ЭЦП.
6. Отслеживаете выполнение заявления в разделе «Заявления на выплаты/переводы».

После поступления заявления, ЕНПФ берет 30 дней на перевод денег. Если выбор вам не понравится, впоследствии можно подать новое заявление и вернуть деньги в Национальный банк или перевести их в другую компанию.

Полные правила подачи заявления описаны в разделе «Условия перевода части пенсионных накоплений в ИПБ/возврата в НБ РК» на сайте ЕНПФ.

Стоит учитывать риски

Перевод накоплений в частную компанию не гарантирует доход сразу. Здесь есть возможность получить высокую прибыль, но вместе с ней присутствует и риск.

• Никто не обещает обогнать инфляцию. У Национального банка также нет таких обязательств. Просто большинству людей управление государства кажется более надежным. С 2027 года государство не будет компенсировать потери от инфляции, поэтому независимо от того, где вы будете хранить деньги, уровень безопасности останется одинаковым.
• Там, где риск выше, деньги тоже колеблются. Хотя портфель с большим количеством акций в долгосрочной перспективе может показать хороший рост, бывают периоды, когда сумма накоплений уменьшается на 10-15%. Человек, который заглядывает на свой счет всего раз в год, это  не заметит. А вкладчик, который проверяет его каждый месяц, может лишний раз переживать и принять поспешное неправильное решение.
• Рынок управляющих компаний все еще формируется. И изменения могут происходить часто. Например, некоторые компании уже вышли из списка. В таком случае, ваши деньги не пропадают, просто придется заново выбрать другую компанию.

Каждый решает сам, переводить ли ему пенсионные накопления под управление частной компанией или нет. Можно рискнуть ради увеличения доходности, а можно спокойно оставить деньги в Национальном банке. Готового совета, который подойдет всем, просто не существует. Все зависит от того, сколько лет осталось до пенсии, насколько вы готовы выдерживать рыночные колебания, и есть ли у вас желание заниматься этим вопросом.