Esse diferent e fé na diferensa

5 ëd Fërvé 2017 - Duminica apress l’Epifanìa ch’a fà sinch

Abresé. Da cost mond arviros e condanà, Nosgnor a l’ha sernusse un pòpol ch’a renda testimoniansa ëd fej, d’amor e d’ubidiensa a Soe lej bon-e e giuste. Sto pòpol, Soa gent, a l’ha da esse ‘l ciàir e la sal dë sto mond. Ës pòpol a l’é da identifichesse con l’antich pòpol d’Israel e peui con coj che, an tut ël mond, as fido al Signor e Salvator Gesù Crist. Ës pòpol, contut, a l’é nen semper ëstaje fedel. Ant coj moment ëd cativa testimoniansa, Nosgnor a l’ha mandaje ‘d profeta për arprocelo e për giutelo a torné a soa vocassion originaria. Le leture bibliche dë sta sman-a an compagno a comprende mej cola ch’a l’é la vocassion dij cristian.

La gent ëd cost mond, ant la condission ch’i la vëddoma ancheuj, a l’é caraterisà an la pì gran’ part, da soa arvira a l’autorità dël Creator e da na testarda e grama trasgression a le lej ëd condòta, bon-e e giuste, ch’a l’ha daje për sò bin ëd lor. Për lòn, l’umanità a patiss tuti j’inevitàbij sagrin ch’a n’arzulto, e a l’é sogetà a la condan-a da part ëd la giustissia ‘d Nosgnor. Malgré tut sòn, Nosgnor, an soa misericòrdia, a l’é formasse ant la stòria un pòpol ch’a l’ha ciamalo a diferensiesse da la pì part ëd la gent dë sto mond. A l’ha ciamà ‘n pòpol ch’a-j sìa fedel e ch’a j’ubidissa ‘d bon-a veuja, un pòpol che a Nosgnor a-j veul bin e ch’a capiss coma e përchè ch’a l’ha da vive an comunion con Chiel. Ës pòpol a l’é fàit ëd coj che Nosgnor, an soa grassia, a l’ha sernuje e, ant la stòria antica, a l’ha pià la fòrma dla nassion d’Israel. Ancheuj, cost pòpol a l’é formà ‘d gent ëd tute le nassion ch’a l’han arseivù Gesù Crist coma sò Signor e Salvator. El pòpol ëd Nosgnor a l’ha da esse an ës mond na testimoniansa viva ‘d devossion e d’ubidiensa a lë stil ëd vita che Nosgnor a l’ha mostrà an Soa Lej arvelà e ant la vita ‘d Gesù Crist. Contut, é-lo che ‘l pòpol ëd Nosgnor a l’é sèmper ëstaje fedel e ubidient? É-lo ch’a l’é sèmper staje ‘d testimoniansa sensa màcia e ‘n ciàir për anluminé tute le nassion? Purtòp nò: a-i é stajé ‘d moment ch’a l’é cascà an d’infidelità greve e ch’a dava pitòst na cativa testimoniansa. An coj temp là Nosgnor, che soa grassia a ven mai a manch, a l’ha mandaje ‘d profeta e d’arformator për arprocelo e për giutelo a torné a soa vocassion originària e identità. A lo fà ancora ancheuj. An tra ij profeta ch’a l’han denunsià lòn ch’ andasìa nen e ch’a l’han ciamà ‘l pòpol ëd Nosgnor al pentiment a-i é Isaìa, coma ch’i vëddoma ancheuj ant ël tòch ëd sò lìber ch’i lesoma ancheuj.

A l’é parèj che nòstra prima letura a l’é pijà dal capìtol 58 d’Isaia anté ch’i vëddoma Isaìa denunsié un dij maj che ‘l pòpol ëd Nosgnor a l’era cascaje ‘ndrinta. A l’é la tampa ‘d porté anans ëd pratiche religiose formaj sensa ch’a fusso compagnà da na condòta confom a l’ética che Nosgnor a l’avìa mostraje. An pijand l’esempi dij digiun religios ch’a praticavo, ël profeta a-j ciama a na condòta ‘d giustissia.

Ij digiun ch’a-j piaso a Nosgnor

“Crija bin fòrt, chita nen ëd crijé. Fà sente toa vos tanme n’arson ëd tromba. Arcòrda a mè pòpol soa infedeltà, a la sëppa ‘d Giacòb ij sò pëccà. Pura, lor a smijo d’esse tant religios! Am ciamo tùit ij dì an preghiera përchè im pòrto parèj coma se lor a fusso ‘d gent ch’a fà ‘l bin e che mai a së slontan-a dai comandament ëd sò Dé. A reclamo ch’i-j faso giustissia; a fan finta che lor am stago dacant. Lor a diso: “Përchè vardes-to nen che nojàutri i foma ‘d digiun? Përchè it fase nen cas a nòstre sùpliche?”. Ma mi iv rëspondo: “A l’é përchè i fase ‘d digiun mach për fé piasì a vojàutri. Vojàutri i feve ‘d digiun e, ant l’istess temp, i séguiteve a crasé coj ch’a travajo për voi. A che pro ch’a l’é digiuné quand ch’i seguiteve a cicogné e a rusé an tra ‘d vojàutri? Digiunand an ësta manera, vòstra preghiera a peudrà mai rivé al cél. Penseve fòrse ch’i peussa consideré ‘n digiun mach feme ‘d sùpliche tut ël dì, ësbassé la testa tanme ‘n gionch al vent, vestisse ‘d sach nèir e setesse an sù ‘d sënner? É-lo sto-sì ch’i ciame ‘n digiun? Penseve fòrsi parèj ëd fé piasì al Signor? Ël digiun ch’i lo ten-o an bon cont a l’é sossì: liberé coj ch’a son ëstàit butà an përzon ëd manera ingiusta; slegerì ‘l pèis ëd coj ch’a travajo për vojàutri. Lassé lìber ij crasà e gaveje le caten-e dai pé. Fé part ëd vòst pan con coj ch’a l’han fam, dé d’arpar a chi ch’a l’ha gnun-a ca da steje. Deje da vestisse a coj ch’a l’han gnente da butesse adòss e dë stërmeve nen dai vòstri parent quand ch’a l’han da manca ‘d vòst agiut. Antlora tò ciàir a brilera coma l’alba, e toe ferije a variran ant un moment. Toa pietà a sarà toa vangarda e toa retroguardia a sarà la glòria dël Signor. Antlora, quand ti ‘t anvocras ël Signor, chiel medésim at rëspondrà. Ij tò crij d’agiut a trovran tòst na rispòsta. It dirai sùbit: “Vardme sì”. Se ti ‘t gave da toa ca tùit ij giov ëd crasament, se ti ‘t fase nen segn con ël dìl për acusé; Si ti ‘t das tò pan a chi ch’a l’ha fam e ‘t giutes coj ch’a son sagrinà, a sarà antlora che tò ciàir as leverà ant lë scur, e che ‘l top ch’at stà tut d’antorn a sarà ciàir tant com a mesdì. Ël Signor at guiderà sèmper, at darà d’eva da bèive an pien desert e a ristabilirà toe fòrse. Ti ‘t saras tanme ‘n verzé bin bagnà, tanme na sorgiss ch’a chita mai ëd vërsé. Ti ‘r arcostruvras j’antiche ruvin-e; it sodaras le fondassion bandonà da vàire. A diran ëd ti: “Vardé-là j’arcostrutor ëd muraje, j’arpopolator ëd sità” (Isaia 58:1-9);

L’anunsi ‘d Gesù Crist butà an cros

La sconda letura dë sta Duminica, ciapà da la litra apostòlica ai Corint, Pàul a buta an evidensa coma ch’a-i sìa na diferensa bin granda nen mach an tra la condòta dla pì part dla gent dë sto mond e cola che Nosgnor an mostra. A-i é na diferensa ‘d sostansa an tra cola ch’a ciama “la sapiensa dë sto mond” e la sapiensa che Nosgnor an mostra an soa Rivelassion, cola che l’Apòstol a nunsia. A l’é na diversa manera ‘d pensé, un concet divers dle còse. A l’é për lòn che fin-a ij métod ëd comunicassion dl’apòstol a son nen j’istess da coj dovrà dai savant ch’a l’han ëd fama an cost mond. La conversion cristian-a veul dì cambié nen mach la condòta, ma la manera ‘d pensé.

“A l’é për lòn, car ij mè frej e seur, che quand ch’i son vnù da vojàutri i l’hai nunsiave la testimoniansa ‘d Nosgnor sensa fé mostra d’oratòria o ‘d sapiensa uman-a. Mentre ch’i j’ero an mes a voi, I l’hai proponume ‘d dësmentieme ‘d tut meno che ‘d Gesù Crist e chiel butà an cros. I son ëvnùit a troveve coma n’òm débol, tëmros, fin-a tërmolant. Quand iv parlava e predicava, i lo fasìa nen con un lengage mirà a fé impression, col ch’a l’é tipich dij savant dë sto mond , ma con la potensa persuasiva dlë Spirit, e lolì përchè vòstra fej a fussa nen fondà an sla sapiensa uman-a, ma an sla potensa ‘d Nosgnor. An efet, a coj ch’a son ëd chërdent madur, na sapiensa i-j la proponoma bin, ma na sapiensa ch’a l’é nen dë sto mond e ‘d coj che ambelessì a la fan da padron (che ancheuj a-i son e doman a saran dësmentià). Nò, la sapiensa ch’i na parloma a l’é la sapiensa ‘d Nosgnor, stërmà ant ij sò propòsit, cola che chiel a l’avìa destinà, fin da dnans ij sécoj, esse nòstra glòria. Contut, ij dominator dë sto mond a l’han nen capila; përchè s’a l’avèisso capila, a l’avrìo nen butà an cros ël Signor dla glòria. Ma, coma ch’a dis la Scritura: “A son ëd còse che l’euj a l’ha mai vëddule, che l’orija a l’ha mai sentije, e ch’a son mai montà dal cheur dj’uman, cole che Nosgnor a l’ha prontaje për coj ch’a-j veulo bin”. A l’é a nòjàutri che ora Nosgnor a l’ha arvelaje për ël mojen dlë Spirit, përchè ch’a l’é lë Spirit ch’a intra ant le profondità ‘d tute le còse, fin-a ant le còse ancreuse ‘d Nosgnor. Gnun a peul conòsse ij pensé ‘d na përson-a fòra che sò spirit medésim; e gnun a peul conòsse ij pensé ‘d Nosgnor, fòra che lë Spirit medésim ëd Nosgnor. Nojàutri i l’oma pa nen arseivù lë spirit dël mond, ma lë Spirit ch’a ven da Nosgnor, përchè nojàutri i peussa conòsse le còse che la grassia ‘d Nosgnor a l’ha dane” (1 Corint 2:1-12).

La sel e ‘l ciàir

Ël pòpol ëd Nosgnor, ël pòpol cristian, a l’ha nen mach da avèj na manera diversa ‘d pensé e na condòta diversa da cola dë sto mond, ma a l’ha da “fé ‘d diferensa” coma quand ch’as buta ‘d sal ant la mnestra o ‘n ciàir ant lë scur. Se ‘l pòpol ëd Nosgnor a dà pì nen ëd savor an cost mond, s’a dëstissa soa testimoniansa, a l’é pì gnente. A l’é për lòn ch’a l’ha da esse ubidient an tut e për tut a sò Signor.

Voi i seve la sal dla tèra, ma se la sal a ven a perde sò savor, com' as podria fé për rendla torna salà? A val pi nen d'àutr ch' esse campà fòra e scarpisà da la gent. Voi i seve ‘l ciàir dël mond: na sità piassà an s'na montagna a peul nen esse stërmà. As anvisca nen na candèila për butela sota 'n sigilin, ma s'un candlé, parèj ch'a fasa 'd ciàir a tùit coj ch'a son ant la ca. Ant l'istessa manera, che vòst ciàir a risplenda dëdnans a la gent, perch' a vëddo vòste bon-e euvre e a rendo onor a vòst Pare ch'a l'é 'n cel. “Sté nen a chërde che mi i sìa rivà për dësblé la Lege o ij proféta; i son nen rivà për dësbleje, ma për porteje a compiment”. An vrità iv diso che fin tant ch’a duro ‘l cél e la tèra, gnanca ‘l pì cit mnù dla lej ëd Nosgnor a sparirà, fin tant che sò propòsit a sìa dël tut conseguì. Siché, donca, col ch’a l’avrà mancà a un dë sti mìnim comandament, e ch’a l’avrà mostrà d’àutri a fé l’istess, a sarà considerà ‘l minim ant ël Regn dël cél, ma col ch’a l’avrà renduje ubidiensa a le lej ëd Nosgnor e ch’a l’avrà mostrala a d’àutri, a sarà considerà grand ant ël Regn ëd Nosgnor. Mi iv diso che se la lej ëd Nosgnor i l’eve nen pijala an sël sério da pì ch’a fan fin-a ij magister ëd la lej e ij farisé, i intrereve nen ant ël Regn dël cél” (Maté 5:13-20).

Bonuros coj ch’a l’han tëmma ‘d Nosgnor

A la fin, i lesoma le paròle dël Salm 112. Cost Salm sapiensial a fà na lista dij benefissi ch’a ven-o da na vita conform a la volontà ‘d Nosgnor. Ch’a peudo esse ‘dcò le vòstre.


Aleluja! A son bonuros coj ch’a l’han tëmma ‘d Nosgnor e ch’a l’han piasì dij sò comandament!. Soa dissendensa ‘d lor a l’avrà na bon-a riussìa an tut lòn ch’a fà; na generassion antrega ‘d gent ëd pietà a sarà benedìa. A soa ca a l’avran ëd richëssa e d’abondansa. Soa bontà a dura për sèmper.  Për la gent ëd pietà la lus a splendriss ant lë scur.  A son ëd gent compassionèivola, benigna e giusta. A-i ven dël bin a coj ch’ amprësto ‘d sòld ëd manera generosa e ch’a fan ij sò afé con onestà. Ëd gent tanme cola-lì a sarà mai crasà dal mal. e për tant temp as arcordrà ‘d lor. cA l’han nen tëmma ‘d cative neuve. A l’han fiùsa che Nosgnor a-j giutrà sèmper. A l’é ‘d gent fiososa e sensa tëmma e a peudo dësfidé ij sò nemis sicur ëd trionfene. A compartisso lòn ch’a l’han e a son generos con coj ch’a son ant lë bzògn. Soe bon-e euvre a saran arcordà për sèmper. A peudo aussé la testa pien ëd glòria. Ij gram ch’a vëddo tut sossì a na saran infurià. Con rabia lor a argrignëran ij dent. J’ambission dij gram a finiss an gnente”.

Orassion: Nosgnor! Fane lìber da le caden-e ‘d nòstri pëccà, e dane la libertà ‘d cola vita bondosa ch’it l’has fane conòsse an Tò Fieul Gesù Crist, nòst Salvator; ch’a viv e regna con ti, ant l’unità dlë Spirit Sant, ora e për sèmper. Amen.