Het gebed van Jabez: mag je dit wel bidden?!

Afgelopen week was de nationale week van gebed. Een heel aantal van jullie heeft meegebeden (elke avond zo’n 20-25 mensen). Heerlijk om samen met andere christenen samen te bidden. Zouden we vaker moeten doen! Leroy en Linda, jullie zullen veel gebeden hebben (toen het zo spannend was rondom Leroy) en nog doen en het zeker ook aan jullie kinderen leren. Vandaag gaan we een gebed lezen in de bijbel. Een vreemd gebed op een vreemde plaats met een verrassende uitkomst.

Laten we de tekst van vandaag lezen die centraal staat: 1 Kron. 4:1-10.

Gortdroog (veel gezinnen die aan tafel lezen zullen dit soort teksten overslaan, denk ik), een opsomming van namen en dan ineens die twee prachtige verzen: het gebed van Jabez. Wie kent dat gebed? Bruce Wilkinson een Amerikaan ‘ontdekte’ dit gebed en schreef er dit boekje over. Hij pakte het zo uit de bijbel en bad dit gebed woordelijk elke dag en stelde dat dit de bedoeling van de tekst was. Hij stelt dat God dit gebed niet kan weigeren. Hij moet wel, want bij Jabez deed Hij het ook…. En miljoenen (er zijn meer dan een miljoen exemplaren verkocht) mensen lazen het! Zonder vragen te stellen… Een website (die nu niet meer bestaat) met talloze gadgets rondom dit gebed, getuigenissen van mensen die het gebed zijn gaan bidden en wonderlijke verhoringen hebben ervaren op dit gebed. In Nederland is het niet zo’n hype geweest als in Amerika…. Kun je zo’n gebed nu zomaar na bidden en mag je ook verwachten dat God net zo zal antwoorden als bij Jabez? Daar wil ik vanmorgen met jullie bij stilstaan.

Als je voor zo’n vraag staat of iets op ons van toepassing is, dan is de belangrijkste les steeds weer: lees de tekst in zijn context. De context is een moeilijk woord voor de omgeving waar zo’n tekst in staat. De omliggende verzen werpen vaak licht op de betekenis en de uitleg. Maar die context kan ook breder zijn dan de omliggende verzen. Je kunt ook kijken naar de hoofdstukken erom heen, het hele boek en naar de hele bijbel. Dat gaan we vandaag oefenen.

We beginnen met de omliggende verzen. De omliggende verzen zijn geslachtsregisters. 9 hoofdstukken lang. Voor ons doodsaai, maar voor de Israëlieten van groot belang, want wie in deze lijst voorkwam, had recht op land in Israël. Nou, kunnen we daaruit iets afleiden voor de betekenis van deze tekst voor nu? Het gebed lijkt zomaar uit de lucht te komen vallen…. Maar, er is een kleine aanwijzing die je heel makkelijk over het hoofd ziet. In vers 5 lezen we over Assjur, de vader van Tekoa. In 2:24 kun je lezen dat deze Assjur een verwante was van Kaleb. Die kennen we nog wel van de verspieders, toch? Hij geloofde met Jozua dat God hen zou helpen bij het veroveren van het beloofde land nadat ze uit Egypte waren verlost. Vanwege dit geloof kreeg hij samen met Jozua als enige van die generatie een stuk land toegewezen in het beloofde land. Dat beloofde stukje land was in het erfdeel van Juda. Meteen na deze vermelding komt Jabez. Hij wordt er niet letterlijk aan gelinkt, maar aannemelijk is wel dat hij hoorde in die tijd.

Dus Jabez leefde in de tijd van de verovering van het beloofde land. Jozua leidde het volk in die verovering en deze Assjur, met daaraan gelinkt Jabez leefde dus in die tijd. Nu kun je eigenlijk al meteen iets zeggen over dit gebed, toch? Vergroot mijn gebied, zegen mij rijkelijk. Dat is een vraag die helemaal paste in die tijd van veroveringen. Dat is een gebed naar Gods wil, want Hij had zelf gezegd: verover het land, zodat alle afgodendienaars uitgeroeid zullen worden als straf van God. Jabez bidt dus volledig naar Gods wil. Bruce Wilkinson zei: ik bid dit gebed voor mijn bedrijf of op de effectenbeurs van Amsterdam of mijn bezittingen en God moet wel! Maar, wij hebben niet de belofte van God gekregen dat wij altijd uitbreiding van ons gebied zullen krijgen, zoals Jabez. We leven simpelweg in een andere tijd. Dus het vanzelfsprekende voor Jabez is er voor ons niet meer….

Maar, mag je het dan niet bidden? Jazeker wel! Maar bekijk dit gebed in de context van de hele bijbel. Er is een verschil tussen het OT en het NT. Het accent verschuift van het aardse naar hemelse koninkrijk. Het Joodse volk leefde op de aarde met aardse beloften en zegeningen. Het nieuwe verbondsvolk van God, de gemeente, leeft op aarde met hemelse beloften en zegeningen. Waar in het OT rijkdom en bezit een teken van Gods gunst was, klinkt in het NT: je bent een dwaas als je rijkdom vergaart, want vannacht zal je ziel van je afgenomen worden en wat heb je dan?! Het draait om je ziel en niet meer om je aardse bezit. Deze geslachtslijsten in 1 Kron. zijn van nul en generlei waarde voor een NT-isch christen. Ik heb geen behoefte aan de aarde als ik de hemel tot mijn bezit mag rekenen! Dat betekent niet dat je niet mag bidden voor aardse zaken. Natuurlijk bid je om genezing, dat je sollicitatie mag slagen, je proefwerk of tentamen zal lukken, voor een nieuw huis, maar wel altijd met in gedachten: Gods prioriteit in mijn leven is veranderd: Het draait niet om mijn welbevinden, welvaart, maar om mijn ziel!

Er is nog een les die we kunnen leren van dit gebed. Daarvoor gaan we eens kijken naar wie die Jabez eigenlijk is? Op het scherm zie je alle personen die in deze twee verzen voorkomen: moeder, Jabez, God en zijn broers. Je ziet op het scherm de verhoudingen. Jabez stond boven zijn broers. Dat wordt vrij neutraal vertelt zonder consequenties…. Jabez werd geboren uit een moeder van wie we de naam niet weten. Dat gebeurt met veel pijn (welke bevalling niet, hè Linda?!). Normaal gesproken is bij de geboorte die pijn wel vergeten, of verdwijnt naar de achtergrond bij het zien van het pasgeboren kind. Maar bij deze vrouw is het heel anders: Ze ziet het kindje niet, maar ze ziet enkel haar pijn. En ze noemt het kind naar haar pijn: Jabeets. Hij die pijn veroorzaakt…. Wat een naam! Hij die pijn, smart, onheil veroorzaakt. We kennen nog zo’n vrouw in de bijbel die zo’n naam gaf: Rachel noemde haar zoon Ben-oni, zoon van mijn ongeluk. Gelukkig was Jacob er snel bij om die naam te vervangen door Ben-jamin, zoon van mijn geluk. Jabez, de onheilbrenger.

Deze Jabez roept de naam van de Heer aan. Wat een geweldige stap van Jabez. Het had ook heel anders kunnen aflopen, hè? Veel mensen die iets negatiefs meemaken in hun leven sluiten God juist buiten. Jabez roept God aan om zijn naam juist om te draaien en in plaats van onheil juist zegen te brengen. En God doet het! Waarom? Zoveel mensen die dit ook bidden en geen verhoring krijgen. Waarom hij wel?! Opnieuw moet je dan kijken naar de context. De context van het hele boek. Dit gebed is hier opgetekend met als doel om de boodschap van dit boek te ondersteunen. Dus we gaan kijken naar de grotere context van het boek.

1 en 2 Kron. is geschreven in de tijd van Ezra en Nehemia. Zij die vorige week niet gingen slapen, toen ik het zei, weten nog dat zij leefden rond 430-400 BC. Zo’n 100 jaar na de ballingschap naar Babel. Iemand die een beetje thuis is in de bijbel weet dat 1 en 2 Sam en 1 en 2 Koningen heel veel lijken op 1 en 2 Kronieken. In al deze boeken gaat het over David, Salomo, de koningen van Israël. Maar er zijn een paar hele grote verschillen tussen deze boeken. In 1 en 2 Kronieken zie je dat alles draait om twee dingen: de tempel en de ark en het Zuidrijk, Juda. Er komt geen enkel verhaal in voor van een koning van Israël, het Noordrijk. En er ligt heel veel nadruk op de tempeldienst en de ark van God. De schrijver van 1 en 2 Kron. heeft daar blijkbaar een doel mee, hij legt daar accenten. Wat verder opvalt is dat hij heel positief schrijft. 1 en 2 Koningen is heel negatief: in die boeken is het de bedoeling van de schrijver om te laten zien dat Israël, Juda het aan hun eigen zonden hebben te danken dat ze in ballingschap zijn gegaan. Heel negatief, steeds maar weer: Hij deed wat slecht was in de ogen van de Heer…. In 1 en 2 Kron. zie je hoe de schrijver zijn best doet om te laten zien dat God ten diepste een plan had met de ballingschap: Het land straffen, ja, maar bovenal met het plan om het ook weer te herstellen (de oorzaak van de ballingschap wordt nu niet meer omschreven als de schuld van de Israëlieten, maar als Gods plan: Het was van de Heer). Herstel, bekering, vergeving zijn hoofdthema’s in dit boek. Ook de nadruk op de tempel, de ark laten dit zien, want het hoofddoel van de tempeldienst was om vergeving te schenken voor mensen en de ark was daarvan het centrum: de ark met het verzoeningsdeksel erop…. De boodschap van dit boek is: Lieve mensen, het was allemaal donker en slecht, maar Ik ga iets nieuws maken. Ik vergeef, Ik herstel, Ik geef nieuwe kansen.

Dat is wat het gebed van Jabez zo passend maakt! Ook hij wist: God wil opnieuw beginnen, herstel geven, een omkeer brengen in moeilijke, onmogelijke situaties, dus ga ik bidden om het tegenovergestelde van wat mijn naam betekend. Heer, geef zegen in plaats van onheil. Zegen, groot gebied, Uw hand op mijn leven, het kwaad van mij weren, opdat ik geen pijn leidt. Pijnbrenger, vraagt om genezing, heil. Prachtig hoe dit gebed aansluit bij de boodschap van dit boek: God wil opnieuw beginnen, vergeeft, herstelt.

En lieve mensen, dat is nog steeds een gebed naar Gods hart: Hij wil vergeven, herstellen, heil brengen. Wat hebben Leroy en Linda daar veel van ervaren! Wat een getuigenis naar Roos en Sepp! Daar mogen we nog steeds vrijmoedig om bidden. Maar opnieuw geldt wat we bij het eerste punt zeiden: Gods prioriteit is niet ons aardse welbevinden, maar ons geestelijke welbevinden. Hij kan ook besluiten om het onheil in je leven niet weg te nemen. Hij vraagt je dan Hem te vertrouwen dat die weg goed is. Hij vraagt je om geduld te oefenen, Hem te vertrouwen. Die verandering van denken is nu Gods grootste prioriteit!

Dus mogen we het gebed van Jabez nu zomaar bidden? Ja, maar pas op! Het belangrijkste is telkens weer: Lees in de context! Lees, lees en nog eens lees. In dit geval moeten we het verschil tussen OT en NT benadrukken in hoe God met gebed omgaat. Van het aardse naar hemelse koninkrijk! Zoek eerst zijn koninkrijk! Laat Hem koning in je leven zijn en laat Hem regeren.