Jakub Bonowicz Kancelaria Radcy Prawnego

Szanowna Pani

Z opisanego stanu faktycznego wynika, iż

  1. Od 2004 r. mieszka Pani w Wielkiej Brytanii i z tego co wnioskuję, uważa Pani, iż tam jest Pani ośrodek interesów życiowych i rezydencja podatkowa;
  2. W Anglii posiada Pani numer NIN jak i spółkę LTD, której jest Pani dyrektorem;
  3. Świadczy Pani usługi tłumaczeniowe (głównie pisemne), do tej pory wyłącznie na terenie Wielkiej Brytanii, gdzie prowadzi Pani działalność gospodarczą 1-osobową. Istotne jest to, że tłumaczenia są wykonywane zdalnie. Czasem wykonuje Pani również tłumaczenia ustne, które wymagają fizycznej obecności w miejscu wykonywania tłumaczenia (np. w Polsce, w Wielkiej Brytanii).
  4. Zamierza Pani powrócić do Polski i kontynuować pracę z zachowaniem zatrudnienia w Wielkiej Brytanii w spółce LTD, w której jest Pani Dyrektorem. Pani klienci to głównie firmy z Wielkiej Brytanii. Planuje Pani rozszerzyć działalność o specjalistyczne szkolenia językowe na terenie Polski, co wiązałoby się z rozpoczęciem świadczenia usług o charakterze stacjonarnym. Czyli podsumowując, będzie Pani wykonywała usługi trojakiego rodzaju:
  1. Tłumaczenia pisemne – wykonywane zdalnie, brak jest tutaj wymogu fizycznej Pani obecności w określonym miejscu
  2. Tłumaczenia ustne – gdzie jest wymóg fizycznej Pani obecności w miejscu wykonywania tłumaczenia;
  3. Szkolenia językowe – gdzie również jest konieczność Pani fizycznej obecności w miejscu wykonywania działalności.

Pani cele

  1. Minimalizacja obciążeń podatkowych przy zachowaniu pełnej zgodności z prawem;
  2. Podleganie angielskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych;
  3. Płacenie podatków dochodowego od osób fizycznych, od dywidend oraz od spółki LTD w Wielkiej Brytanii, gdzie kwota zwolniona z podatku jest wyższa niż w Polsce;
  4. Gdyby bardziej opłacalne okazało się prowadzenie działalności w formie spółki LTD brytyjskiej, jak wygląda wówczas kwestia wystawia faktur VAT polskim podmiotom, zakładając, że w Wielkiej Brytanii limit zwolnienia z VAT wynosi 70 000 funtów rocznie

I. Kwestia rezydencji podatkowej.

Zacznijmy od kwestii ogólnych, po czym przejdziemy do odpowiedzi na poszczególne Pani pytania.

Otóż należy zaznaczyć, iż zasadniczo z chwilą, gdy przeprowadzi się Pani do Polski, to Polska będzie Pani krajem rezydencji podatkowej. Czyli z tą chwilą co do zasady będzie Pani podlegała w Polsce tzw. nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

Na temat rezydencji podatkowej napisano już tomy i jest to zagadnienie niezwykle skomplikowane, niemniej najczęściej pojęcie rezydencji podatkowej wiąże się z pojęciem tzw. ośrodka interesów życiowych. Przez to pojęcie, w największym skrócie, rozumie się kraj, w którym dany podatnik posiada centrum interesów osobistych i gospodarczych. Przejawia się to m.in.:

Dlatego zakładamy, że zamierza się Pani przeprowadzić do Polski na stałe, sprowadza Pani swoich najbliższych ze sobą, tutaj będzie Pani miała rodzinę; nadto, tutaj w Polsce posiada Pani nieruchomość, rachunki bankowe, etc. Generalnie rzecz ujmując na rezydencję podatkową należy patrzyć całościowo, holistycznie- o rezydencji nie będzie przesądzać np. tylko fakt, że w danym kraju posiada się mieszkanie własnościowe. Zagadnienie to jest bowiem dużo bardziej rozbudowane. Niemniej, na potrzeby niniejszej porady uznajemy, iż z chwilą przeprowadzki do Polski to w naszym kraju będzie Pani posiadała centrum interesów życiowych, czyli zasadą odtąd będzie, że w Polsce będzie się Pani musiała rozliczać podatkowo (z pewnymi wyjątkami, o czym dalej).

II. Kwestia opodatkowania działalności zdalnej spółki LTD na rzecz klientów polskich.

A. Opodatkowanie spółki LTD.

Pytania

  1. W zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych – czy jako dyrektor spółki brytyjskiej ma Pani obowiązek rozliczać się w Polsce z podatku dochodowego, jeśli mieszka Pani w Polsce? powyżej 183 dni w roku?

Otóż co do zasady nie. Po pierwsze zauważmy, że jeżeli chodzi o tłumaczenia zdalne, to może je wykonywać spółka LTD- nie musi być to w ramach Pani działalności gospodarczej. Zatem spółka LTD będzie świadczyła takie usługi zdalnie, z Wlk. Brytanii. Aby uwiarygodnić taką działalność, spółkę LTD można nazwać np. „Translation Centre LTD”. Warto dodać, że tłumaczenia mogą być świadczone przez taką spółkę, jest to dość często spotykane i nie budzi to żadnych wątpliwości. Jeżeli w takim wypadku usługi te nie będą świadczone w Polsce, a w Anglii, to nie ma przeszkód, aby opodatkować je wyłącznie w Anglii. Stanowi o tym art. 7 polsko- angielskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania (dalej: UPO):

Artykuł 7

Zyski przedsiębiorstw

1. Zyski przedsiębiorstwa Umawiającego się Państwa podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie, chyba że przedsiębiorstwo prowadzi w drugim Umawiającym się Państwie działalność poprzez położony tam zakład. Jeżeli przedsiębiorstwo wykonuje działalność w ten sposób, to zyski przedsiębiorstwa mogą być opodatkowane w drugim Państwie, jednak tylko w takiej mierze, w jakiej można je przypisać temu zakładowi.

Ponieważ w przypadku świadczenia usługi zdalnej nie ma raczej ryzyka uznania tej działalności za prowadzoną w formie zakładu w Polsce, to przyjąć należy, że dochód taki pozostanie opodatkowany wyłącznie w Anglii.

B. Opodatkowanie pensji dyrektorskiej polskiego rezydenta podatkowego.

Dochód otrzymywany przez spółkę LTD może być następnie wypłacany w formie pensji dyrektorskiej.

Proszę bowiem zwrócić uwagę, że na gruncie art. 15 UPO, jeżeli ma Pani miejsce zamieszkania w Polsce, a jest Pani dyrektorem spółki LTD w Wielkiej Brytanii, to zasadniczo nie ma przeszkód, aby dochód otrzymywany z tytułu pensji dyrektorskiej był opodatkowany w Wlk. Brytanii:

Artykuł 15

Wynagrodzenia dyrektorów

Wynagrodzenia dyrektorów i inne podobne wypłaty, które osoba mająca miejsce zamieszkania w jednym Umawiającym się Państwie otrzymuje z tytułu członkostwa w radzie dyrektorów lub w radzie nadzorczej spółki mającej siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie, mogą być opodatkowane w tym drugim Państwie.

Natomiast zgodnie z art. 22 UPO, dochód taki będzie zwolniony z opodatkowania w Polsce:

                2. W przypadku Polski, podwójnego opodatkowania unika się w następujący sposób:

a) Jeżeli osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce osiąga dochód, który zgodnie z postanowieniami niniejszej Konwencji podlega opodatkowaniu w Zjednoczonym Królestwie, Polska zwolni taki dochód z opodatkowania, z zastrzeżeniem postanowień punktu b) niniejszego ustępu.

Przepis ten mówi o dochodach, które podlegają opodatkowaniu w Zjednoczonym Królestwie, a nie mogą być opodatkowane w Zjednoczonym Królestwie, a tak jest w przypadku pensji dyrektorskiej, ale sytuację wyjaśnia Nam ust. 3

3. Dla potrzeb ustępów 1 i 2 niniejszego artykułu, przychody, dochody i zyski majątkowe osiągane przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie, które zgodnie z postanowieniami niniejszej Konwencji mogą być opodatkowane w drugim Umawiającym się Państwie, będą traktowane jako powstające ze źródeł położonych w tym drugim Państwie.

Co oznacza, iż wynagrodzenie dyrektorskie jest traktowane jako dochód, który „podlega” opodatkowaniu w UK i wobec którego  zastosowano tzw. metodę wyłączenia z progresją, co oznacza tyle, że kwota uzyskanego wynagrodzenia dyrektorskiego będzie zaliczona w Polsce dla określenia podstawy opodatkowania.

Jednakże ważny jest jeszcze jeden przepis Art. 22 ust. 1 lit. c) – który miałby zastosowanie, gdyby Pani rozliczała osiągnięte w Polsce dochody metodą podatku według skali (a nie podatku liniowego):

Jeżeli zgodnie z postanowieniami niniejszej Konwencji dochód uzyskany przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w Polsce jest zwolniony z opodatkowania w Polsce, Polska może, przy obliczaniu kwoty podatku od pozostałego dochodu lub zysków majątkowych takiej osoby, uwzględnić zwolniony dochód.

 

Przykład: w Polsce zarobiłem 70 tys. zł z działalności gospodarczej opodatkowanej według skali podatkowej (a nie podatkiem liniowym), w Anglii z tyt. pensji dyrektorskiej- 50 tys. zł; zatem dochód z Anglii jest zwolniony z opodatkowania, ale polski fiskus uwzględni go do podstawy opodatkowania.

Czyli opodatkowanie wygląda tak:

od dochodu do 85.528 zł płacę 14.839,02 zł podatku dochodowego;

ponad 85.528 płacę 32% od 120.000-85.528= 0.32* 34.472 zł= 11031,04 zł podatku. Razem: 14.839,02+ 11031,04= 25870,06 zł podatku.

Teraz ustalamy, jaka jest relacja tego podatku do całości dochodu (tzw. generalna stopa procentowa):

120.000—100%

25.870,06—x

x= ok. 21,5%.

Teraz mnożymy ten procent razy kwotę dochodu uzyskanego w Polsce: 21,5% od 70.000 zł= 15.050 zł podatku do zapłacenia w Polsce.

Jednakże jeżeli w Polsce w ogóle nie osiągnie Pani dochodów, to tym samym nie zapłaci Pani żadnego podatku w Polsce. Tak samo jeśli prowadzi Pani w Polsce działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem liniowym – stawka podatkowa jest taka sama (19%), więc płaci Pani cały czas 19% od dochodów polskich.

Podsumowując, schemat wyglądałby tak:

I. Spółka LTD w Anglii świadczy zdalnie usługę tłumaczenia na rzecz klienta w Polsce, za to otrzymuje wynagrodzenie.

II. Wynagrodzenie spółki LTD podlega opodatkowaniu tylko w Anglii.

III. Spółka LTD wypłaca Pani pensję dyrektorską.

IV. Pensja dyrektorska jest zwolniona z opodatkowania w Polsce, ale uwzględnia się ją dla określenia podatku do zapłaty w Polsce przy rozliczaniu według skali podatkowej.

III. Kwestia świadczenia usług stacjonarnych w Polsce za pośrednictwem oddziału spółki LTD.

A. Kwestia zakładu.

  1. W zakresie podatku od spółki – czy konieczne jest w związku ze świadczeniem usług stacjonarnych (szkolenia językowe) otwarcie w Polsce oddziału zagranicznej spółki LTD?

Wydaje się, że powstanie taka konieczność. Jak wynika z przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przez oddział rozumie się wyodrębnioną i samodzielną część działalności przedsiębiorcy, która jest wykonywana poza krajem siedziby lub też poza kraje, w którym znajduje się główne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. Co do opodatkowania, to w zakresie podatku dochodowego na gruncie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania działalność taka będzie uznana właśnie jako działalność w formie zakładu. Zgodnie bowiem z art. 5 UPO:

Artykuł 5

Zakład

1. W rozumieniu niniejszej Konwencji, określenie "zakład" oznacza stałą placówkę, przez którą całkowicie lub częściowo prowadzona jest działalność przedsiębiorstwa.

Analiza powyższego przepisu pozwala więc na przyjęcie, że dla ukonstytuowania się zakładu muszą być spełnione łącznie trzy przesłanki, mianowicie:

Placówka ma przede wszystkim oznaczać pewien fizyczny obiekt, w którym znajduje się miejsce wykonywanej działalności gospodarczej. Placówka obejmuje nie tylko sam lokal lub budynek, ale także wyposażenie tych miejsc, jak np. sprzęt biurowy, narzędzia etc. Pewien problem w tym kontekście może zaistnieć, jeżeli np. w ramach działalności świadczy się usługi, które ze swojej specyfiki uniemożliwiają ich świadczenie w lokalu usługowym (np. usługi hydraulika, szkolenia w siedzibie kontrahenta, usługi pielęgnacji osób starszych). Niemniej, w takim wypadku doktryna prawnicza wskazuje na ogólną spójną całość działalności i uznają, że działalność jest prowadzona z miejsca, w którym przedsiębiorca posiada zaplecze techniczne (np. biuro tłumaczeń, w którym przechowuje się materiały szkoleniowe, podręczniki do nauki języków obcych, inne materiały pomocowe, gabinet, sale szkoleniowe, itp.).

Więcej światła na problematykę zakładu rzuca również nauka prawa:

Zauważmy, że w ust. 2 rozwinięto przykładowy katalog miejsc, które zostaną uznane dla potrzeb UPO jako zakład:

2. Określenie "zakład" obejmuje w szczególności:

    a) siedzibę zarządu,

    b) filię,

    c) biuro,

Generalnie zasada jest taka, że jeżeli usługi są fizycznie świadczone w innym państwie, niż państwo siedziby spółki, przez przedsiębiorcę, pracownika lub pełnomocnika przedsiębiorcy, którzy są związani poleceniami przedsiębiorcy i nie mają swobody w wykonywaniu tej działalności w Polsce, to konstytuuje to zakład.

W takim wypadku opodatkowanie zakładu będzie przebiegało zgodnie z art. 7 ust. 2 UPO:

2. Jeżeli przedsiębiorstwo Umawiającego się Państwa wykonuje działalność w drugim Umawiającym się Państwie, poprzez położony tam zakład to, z zastrzeżeniem postanowień ustępu 3 niniejszego artykułu, w każdym Umawiającym się Państwie należy przypisać temu zakładowi takie zyski, które mógłby on osiągnąć, gdyby wykonywał taką samą lub podobną działalność w takich samych lub podobnych warunkach jako samodzielne przedsiębiorstwo i był całkowicie niezależny w stosunkach z przedsiębiorstwem, którego jest zakładem.

3. Przy ustalaniu zysków zakładu dopuszcza się odliczanie nakładów ponoszonych na rzecz tego zakładu, włącznie z kosztami zarządzania i ogólnymi kosztami administracyjnymi, niezależnie od tego, czy powstały w tym Umawiającym się Państwie, w którym położony jest zakład, czy gdzie indziej.

Zatem dochód zakładu zasadniczo będzie opodatkowany w Polsce, jako oddział osoby prawnej. Oddział będzie więc podatnikiem CIT w Polsce.

Czyli opodatkowanie wygląda tak:

I. Obliczamy przychód zakładu (powinno to być łatwe do ustalenia, bo zakład będzie prowadził ewidencję tłumaczeń itp.);

II. Odliczamy wydatki poniesione w związku z utrzymaniem i funkcjonowaniem zakładu, w tym koszty czynszu, wynagrodzenia pracowników, media, Internet, telefon, itp.

III. Tak określony dochód będzie w Polsce podlegał opodatkowaniu podatkiem CIT.

B. Opodatkowanie oddziału podatkiem VAT.

Natomiast co do opodatkowania VAT-em działalności oddziału w Polsce, to w zakresie przeprowadzania nauki języków obcych (mieszczą się tutaj także szkolenia języków obcych) podlegają one pod zwolnienie przedmiotowe z VAT (art. 43 ust. 1 pkt 28 ustawy o VAT):

28) usługi nauczania języków obcych oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, inne niż wymienione w pkt 26, pkt 27 i pkt 29;

Proszę jednak pamiętać, że jeżeli szkolenie miałoby być np. połączone z wyjazdem firmowym (np. firma organizuje wyjazd dla pracowników kontrahenta do hotelu, podczas którego odbywa się kilkudniowe szkolenie językowe, połączone z noclegami i posiłkami, etc.), to powstaje wtedy problem tzw. świadczeń złożonych. W zakresie tego, czy takie świadczenia mogą wciąż podlegać zwolnieniu z VAT, jeżeli towarzyszą im również inne, niezwolnione z VAT usługi, brak jest jednolitego orzecznictwa i również organy podatkowe wydają nieraz sprzeczne ze sobą interpretacje podatkowe. Jednakże niektóre interpretacje indywidualne potwierdzają, że usługa szkoleniowa może obejmować nocleg lub wyżywienie (interpretacja indywidualna Dyrektora IS w Poznaniu z 2.6.2011 r., ILPP1/443-381/11-2/AK).

Natomiast usługi tłumaczeń wykonywanych stacjonarnie w Polsce będą podlegały co do zasady VAT, przy czym należy się zastanowić, czy spółce LTD działającej w formie oddziału będzie przysługiwało zwolnienie podmiotowe z VAT dla tzw. małych podatników, o którym stanowi art. 113 ust. 1 ustawy o VAT. Musimy bowiem zauważyć, że ustawodawca w ust. 13 tego przepisu wyłączył możliwość skorzystania ze zwolnienia, jeżeli zajdzie jedna z niżej wymienionych sytuacji:

13. (275) Zwolnień, o których mowa w ust. 1 i 9, nie stosuje się do podatników:

1)   dokonujących dostaw:

a)  towarów wymienionych w załączniku nr 12 do ustawy,

b)  towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, z wyjątkiem:

-  energii elektrycznej (PKWiU 35.11.10.0),

-  wyrobów tytoniowych,

-  samochodów osobowych, innych niż wymienione w lit. e, zaliczanych przez podatnika, na podstawie przepisów o podatku dochodowym, do środków trwałych podlegających amortyzacji,

c)  budynków, budowli lub ich części, w przypadkach, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 lit. a i b,

d)  terenów budowlanych,

e)  nowych środków transportu;

2)   świadczących usługi:

a)  prawnicze,        

b)  w zakresie doradztwa, z wyjątkiem doradztwa rolniczego związanego z uprawą i hodowlą roślin oraz chowem i hodowlą zwierząt, a także związanego ze sporządzaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego,

c)  jubilerskie;

3)   nieposiadających siedziby działalności gospodarczej na terytorium kraju.        

        

        Powstaje wątpliwość, czy jeżeli spółka LTD ma siedzibę w Wielkiej Brytanii, a działalność w Polsce wykonuje za pośrednictwem oddziału, to czy w takim wypadku można ją zakwalifikować jako nieposiadającą siedziby działalności gospodarczej w Polsce. Otóż wydaje się, że jednak nie. O ile bowiem krajowe przepisy o podatku VAT nie definiują pojęcia siedziby działalności gospodarczej dla celów podatku (proszę bowiem pamiętać, że definicja siedziby działalności określona dla potrzeb podatku dochodowego lub na gruncie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, czy kodeksu cywilnego, nie ma tutaj dużego znaczenia- przepisy o podatku VAT posługują się autonomicznym aparatem pojęciowym, który może być zupełnie odrębny), to z drugiej strony definicję taką można odnaleźć na gruncie przepisów wspólnotowych o VAT. Wniosek taki płynie w szczególności z art. 10 Rozporządzenia wykonawczego Rady Unii Europejskiej nr 282/2011 z dn. 15.03.2011 r. ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, zgodnie z którym przez miejsce siedziby działalności gospodarczej podatnika należy rozumieć miejsce, w którym wykonywane są funkcje naczelnego zarządu przedsiębiorstwa. Jest to więc miejsce, w którym zapadają istotne decyzje dotyczące ogólnego zarządzania przedsiębiorstwem, jest to też miejsce często zbieżne z adresem siedziby spółki LTD, a także miejsce procedowania organu zarządzającego spółką.

Przepis ten musimy porównać do art. 11 Rozporządzenia, który definiuje pojęcie stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, którym zgodnie z przepisami unijnymi jest każde miejsce, inne od siedziby działalności gospodarczej, które charakteryzuje się wystarczającą stałością oraz odpowiednią strukturą w zakresie zaplecza personalnego i technicznego, by umożliwić mu odbiór i wykorzystywanie usług świadczonych do własnych potrzeb tego stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. Dlatego w mojej ocenie uznać należy, że spółka LTD ma miejsce siedziby swojej działalności gospodarczej w Anglii a w Polsce posiada oddział, który służy do stałego prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Stąd też w mojej ocenie spółka angielska nie może skorzystać ze zwolnienia z VAT dla małych podatników w tym zakresie i będzie się musiała zarejestrować jako czynny podatnik VAT. Zgłoszenia dokonuje się u naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce na formularzu VAT-R. Rejestracja wiąże się z koniecznością uiszczenia opłaty skarbowej w wysokości 170 zł.

  1. Czy przychód uzyskiwany z tytułu pracy zdalnej (usług tłumaczeniowych) można opodatkować w Wielkiej Brytanii a jedynie przychody z tytułu szkoleń stacjonarnych w Polsce?

Tutaj odpowiedź jest prosta-

IV. Opodatkowanie działalności w Polsce.

W tym miejscu pragnę rozwinąć wątek opodatkowania działalności w Polsce. Zakładamy, że działalność będzie polegała zarówno na świadczeniu usług tłumaczeń i usług szkoleń językowych (nauki języków obcych – lepiej operować tym terminem ze względu na zwolnienie z VAT).. W zakresie szkoleń językowych ustaliliśmy już, że powstanie wtedy zakład. W takim wypadku uwzględnić można następujące rodzaje prowadzenia tej działalności:

  1. Czy musi zostać Pani objęta polskim ubezpieczeniem społecznym i zdrowotnym?

V. Kwestia podlegania ubezpieczeniu społecznemu w Polsce lub Anglii.

W tym zakresie musimy sięgnąć do unijnego rozporządzenia unijnego nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U. UE L Nr 166 poz.1 z dnia 30 kwietnia 2004r.).

Generalnie sprawa jest dość skomplikowana. Zasada jest taka, że jeżeli wykonuje się pracę w dwóch lub więcej krajach UE, to w pierwszej kolejności ustalamy, czy praca ta ma charakter najemny, czy w formie pracy na tzw. własny rachunek. Od razu należy zastrzec, że praca na tzw. rachunek nie musi per se oznaczać prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej.

Przepisy unijne w zakresie ubezpieczenia społecznego pracowników przewidują zasadniczo trzy rodzaje sytuacji:

Po drugie zakładamy, że w Pani przypadku schemat działalności w optymalnym założeniu powinien ukształtować się w sposób następujący:

W takim wypadku Praca 1 (najemna) będzie wykonywana w Anglii, Praca 2 (na własny rachunek) w Polsce. Czyli zachodzi Sytuacja 3. Teraz analizujemy art. 13 ust. 3 wspomnianego wyżej rozporządzenia:

3. Osoba, która normalnie wykonuje pracę najemną i pracę na własny rachunek w różnych Państwach Członkowskich podlega ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, w którym wykonuje swą pracę najemną lub, jeżeli wykonuje taką pracę w dwóch lub w kilku Państwach Członkowskich, ustawodawstwu określonemu zgodnie z przepisami ust. 1.

Przepis ten wymaga zwięzłego omówienia.

Po pierwsze, odnosi się on do pojęcia wykonywania pracy najemnej. Otóż zgodnie z art. 1 omawianego rozporządzenia, przez pracę najemną rozumie się wszelką pracę lub sytuację równoważną, traktowaną jako taką do celów stosowania ustawodawstwa w zakresie zabezpieczenia społecznego państwa członkowskiego, w którym taka praca lub sytuacja równoważna ma miejsce. Co ciekawe, to z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE wynika, że pojęcie pracownika dla potrzeb unijnego prawa ubezpieczeń społecznych ma mieć charakter wspólnotowy i nie może być rozumiane wyłącznie przez pryzmat prawa danego kraju (co wynika wprost z wyroku TSUE w sprawie Unger z 16 marca 1964 r., Sprawa 75/63). Co więcej, Trybunał odwołał się jedynie do tak ogólnych przesłanek, jak zatrudnienie, wynagrodzenie za pracę i zawarcie odpowiedniej umowy o pracę. Ową wykładnię (niewątpliwie pro pracowniczą) rozwinięto w wielu następnych wyrokach, np.:

Osoba, której zgodnie z przepisami państwa członkowskiego przysługuje roszczenie o świadczenia objęte rozporządzeniem Nr 1408/71 na podstawie składek, które zobowiązana była płacić wcześniej, nie traci charakteru „pracownika” w rozumieniu rozporządzenia Nr 1408/71 oraz Nr 574/72 tylko dlatego, że w momencie wystąpienia zdarzenia objętego ubezpieczeniem nie opłacała składek, a także nie była do tego zobowiązana.

Z uzasadnienia:

Na tej samej zasadzie, według której zakwalifikowanie osoby jako pracownika albo osoby pracującej na własny rachunek w rozumieniu rozporządzenia, następuje według krajowego systemu zabezpieczenia społecznego, do którego przyłączona jest ta osoba, należy także pod pojęciem działalności na podstawie stosunku pracy oraz działalności na własny rachunek w rozumieniu Tytułu II rozporządzenia rozumieć działalności, które uważane są za takie w państwach członkowskich, w których są wykonywane, według obowiązujących tam przepisów prawnych w dziedzinie zabezpieczenia społecznego.

Czyli wystarczy, że w świetle ustawodawstwa brytyjskiego jest Pani pracownikiem (jeżeli została zawarta odpowiednia umowa o pracę w Wlk. Brytanii), aby mogła Pani podlegać brytyjskiemu systemowi ubezpieczeń społecznych jako pracownik wykonujący pracę najemną.

Natomiast co do pracy na własny rachunek, to przyjmuje się, że jest to osoba która wykonuje lub wykonywała działalność zawodową poza stosunkiem pracy, a także nie w ramach prowadzenia samodzielnego zakładu jakiegoś przedsiębiorstwa, i w jej ramach otrzymuje świadczenia, które umożliwiają jej pokrycie całkowicie lub częściowo kosztów utrzymania, także wtedy, gdy świadczenia te uzyskiwane są od osób trzecich.

Potwierdzono to również w wyroku Trybunału (druga izba) z 23.10.1986 r. A. J. M. van Roosmalen przeciwko Bestuur Van De Bedrijfsvereniging Voor De Gezondheid, Geestelijke En Maatschappelijke Belangen Sprawa C-300/84:

        

Pojęcie „osoba pracująca na własny rachunek” w rozumieniu art. 1 lit. a pkt (iv) rozporządzenia Nr 1408/71 w wydaniu zmienionym rozporządzeniem Nr 1309/81 obejmuje osoby, które wykonują albo wykonywały działalność zawodową poza stosunkiem pracy, a także nie w ramach wykonywania wolnego zawodu albo prowadzenia samodzielnego zakładu przedsiębiorstwa, i w ramach tej działalności otrzymują świadczenia, które umożliwiają im całkowite albo częściowe pokrycie własnych kosztów utrzymania, nawet jeżeli świadczenia te dostarczane są przez osoby trzecie, na rzecz których pracuje ksiądz misjonarz.

Jeżeli ktoś był pracownikiem, a w czasie zgłoszenia roszczenia o świadczenie jest osobą wykonującą samodzielną działalność, to uważany jest za osobę wykonującą samodzielną działalność, a nie za pracownika30, chyba że z tytułu jego zatrudnienia przysługują mu roszczenia o świadczenia31.

Zatem jeżeli w spółce LTD byłaby Pani dyrektorem i byłaby Pani zatrudniona na umowę o pracę, natomiast w Polsce prowadziłaby Pani działalność wykonywaną osobiście oraz działalność gospodarczą jako jednoosobowa firma, to na gruncie art. 13 ust. 3 rozporządzenia unijnego będzie Pani podlegać ubezpieczeniu tylko w Anglii.

Zatem istnieje możliwość- jeżeli jest Pani zatrudniona jako pracownik spółki LTD w Anglii i jednocześnie prowadzi Pani działalność na własny rachunek w Polsce, aby podlegać obowiązkowi składkowemu tylko w Anglii, bowiem tylko w Anglii wykonuje Pani pracę najemną. W takim wypadku w ogóle nie musiałaby Pani zapłacić składek na ZUS w Polsce.

Co ważne, to stanowisko powyższe zostało potwierdzone również w interpretacji ZUS wydanej w dniu 28 czerwca 2013 r. (sygn. 806/2013):

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Lublinie rozpatrując wniosek przedsiębiorcy złożony w dniu 10 czerwca 2013 r.:

1) Uznaje za prawidłowe stanowisko zawarte we wniosku w sprawie braku obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu pozarolniczej działalności w sytuacji, gdy właściwym ustawodawstwem w zakresie zabezpieczenia społecznego jest ustawodawstwo Wielkiej Brytanii.


Z uzasadnienia:

W świetle art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnym i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność. Podleganie osób prowadzących pozarolniczą działalność ubezpieczeniom społecznym wiąże się z obowiązkiem opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. W konsekwencji w sytuacji gdy dla przedsiębiorcy ustawodawstwem właściwym w zakresie zabezpieczenia społecznego jest ustawodawstwo angielskie, nie ma on obowiązku odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Uwzględniając powyższe, ZUS Oddział w Lublinie stwierdza, że stanowisko wyrażone przez przedsiębiorcę we wniosku o wydanie interpretacji złożonym w dniu 10.06.2013 r. – w sprawie braku obowiązku odprowadzenia składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w sytuacji gdy właściwym ustawodawstwem jest ustawodawstwo angielskie- uznać należy za prawidłowe.

VI. Podsumowanie

Pani działalność musimy „rozbić” na konkretne elementy, aby ustalić, w jakim wymiarze będzie ona opodatkowana w danym kraju:

Podsumowując kwestie prawno – podatkowe. Zdecydowanie konieczne jest wystąpienie do właściwych: Dyrektora Izby Skarbowej oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego oraz prawa ubezpieczeń społecznych. Stanowisko tych organów jest wiążące dla organów, niewiążące dla Pani. Oznacza to, iż jeśli uda się uzyskać interpretację korzystną (np. akceptującą proponowane przez Nas rozwiązanie podatkowe czy w zakresie składek na ubezpieczenie społeczne, to wówczas może Pani z powodzeniem do niego się stosować i nie poniesie Pani negatywnych konsekwencji podatkowych, składkowych czy karno – skarbowych, o ile oczywiście nie wychodzi Pani poza ten stan faktyczny, który opisała Pani we wniosku o interpretację. Jeśli natomiast interpretacja jest niekorzystna, to nie musi Pani się do niej stosować (wcale nie jest powiedziane, że organy nie orzekną inaczej), może Pani także (po uprzednim wezwaniu organu podatkowego do usunięcia naruszenia prawa – swego rodzaju „odwołanie”) zaskarżyć ją do sądu administracyjnego. Opłata urzędowa od wniosku o interpretację (w zakresie jednego stanu faktycznego) wynosi 40 zł (czasem organ każe dopłacać, twierdząc, iż wniosek obejmuje np. kilka stanów faktycznych). Czas oczekiwania na odpowiedź od Ministra Finansów wynosi około 3 miesięcy, natomiast na interpretację ZUS- ok. 30 dni. Jeśli byłaby Pani zainteresowany sporządzeniem takiego wniosku, to chętnie pomogę.

Dodać należy, że w przypadku złożenia wniosku o interpretację ma to sens tylko wtedy, kiedy zgodnie z prawdą opisze Pani stan faktyczny.

Należy jednocześnie dodać, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretację opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego podanego we wniosku - nie prowadzi postępowania dowodowego, które w przedmiotowej sprawie umożliwiłoby pełną ocenę. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy - Ordynacja podatkowa (oraz art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w zw. z art. 14b OP- przyp. JB) jest sam przepis prawa. Organ podatkowy nie ocenia w tym postępowaniu dokumentów dołączonych do wniosku (interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 29 maja 2009 r. IPPB5/423-97/09-4/PS)

* * *

Uprzejmie informuję, że jeśli Pani zdaniem kwestia nie została dostatecznie wyjaśniona, to może Pani zadawać pytania dodatkowe, które są darmowe, o ile nie wykraczają poza zakres pytania pierwotnego (wówczas mogą one być dodatkowo płatne). Z przyjemnością udzielę na nie odpowiedzi.

Z poważaniem

Jakub Bonowicz – radca prawny

Jakub Bonowicz

Usługi prawne * Porady * Umowy * Odszkodowania * Własność przemysłowa * Prawo autorskie * Prawo Internetu * Planowanie podatkowe i majątkowe.* Zamówienia publiczne

Bezpłatna wycena konsultacji prawnej u Jakuba Bonowicza TUTAJ

Strona