ΕΟΡΤΗ ΤΡΙΩΝ ΙΕΡΑΡΧΩΝ ( 2017)

Αφηγήτρια 1: Η ζωή των Τριών Ιεραρχών είναι γεμάτη από αξιόλογες στιγμές, μέσα από τις οποίες ξεχωρίζει το ήθος και το μεγαλείο της ψυχής τους.  Εμείς επιλέξαμε να σας παρουσιάσουμε δύο περιστατικά, ένα από τη ζωή του Μεγάλου Βασιλείου και ένα από τη ζωή του Ιωάννη του Χρυσοστόμου. Και οι δύο καταδιώχτηκαν από τους βυζαντινούς αυτοκράτορες της εποχής και δέχτηκαν απειλές για τη ζωή τους. Κανένας όμως δεν έχασε την εμπιστοσύνη του προς τον Θεό, αποτελώντας για εμάς λαμπρά παραδείγματα αφοσίωσης και ουσιαστικής πίστης.

Αφηγητής  2: Την εποχή των τριών Ιεραρχών στο Βυζάντιο επικρατούσαν σφοδρές θρησκευτικές συγκρούσεις. Οι υπήκοοι ήταν διχασμένοι ανάμεσα στην ορθή πίστη της Αγίας Γραφής και στην αίρεση του αρειανισμού. Οι αυτοκράτορες υποστήριζαν κάθε φορά τη δική τους αίρεση, καταδιώκοντας και διώχνοντας μακριά τους πιστούς  χριστιανούς. Ο αυτοκράτορας Ουάλης εξουσίασε το Βυζάντιο στα μέσα του 4ου αιώνα μ.Χ. Υπήρξε θερμός υποστηρικτής του αρειανισμού. Δεν ανεχόταν σε καμία περίπτωση τη θεότητα του Χριστού και τον θεωρούσε κι Αυτόν δημιούργημα του Θεού .

Αφηγήτρια 3: Ο Μέγας Βασίλειος δεν έκρυβε την αγάπη του προς τον Χριστό. Έχοντας ήδη αποκτήσει το αξίωμα του επισκόπου  φρόντιζε έμπρακτα να την αποδεικνύει, προσφέροντας υλικά αγαθά στους φτωχούς, περίθαλψη στους λεπρούς, διδάσκοντας σε όλους το  μεγαλείο της αγάπης προς τον συνάνθρωπο, όπως τη δίδαξε ο Ιησούς. Ο αυτοκράτορας Ουάλης θεώρησε προκλητικό το έργο του Μεγάλου Βασιλείου και θέλησε να το σταματήσει με πολύ βίαιο τρόπο.

ΣΚΕΤΣ 1 : ΜΕΓΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ

Μέσα στο παλάτι

Φρουρός 1: Μεγαλειότατε ο ύπαρχος Μόδεστος έχει έρθει όπως το προστάξατε!

Αυτοκράτορας Ουάλης: Πολύ καλά! Πες του να περάσει.

Φρουρός 1: Μάλιστα μεγαλειότατε!

Μόδεστος: Μεγαλειότατε! ( υπόκλιση)

Αυτοκράτορας Ουάλης: Ύπαρχε Μόδεστε… Σε κάλεσα εδώ γιατί με απασχολεί πολύ το θέμα αυτού του… Βασίλειου… Πρόσφατα έμαθα ότι έγινε επίσκοπος στην Καισάρεια… Ακούω ότι ξεσηκώνει τον κόσμο εναντίον μας, δηλητηριάζοντας όλους με ιδέες περί της υποτιθέμενης θεϊκής φύσης του Ιησού.

Σύμβουλος: Φροντίζει τους φτωχούς, δίνοντας τους ρούχα και τρόφιμα. Θέλει να τους παρασύρει μεγαλειότατε! Θέλει να τους απομακρύνει από τη θρησκεία μας! Μέχρι και λεπρούς περιθάλπτει! Αν είναι δυνατόν!!!

Αυτοκράτορας Ουάλης: Κάνει τα πάντα για επικρατήσει η διδασκαλία του! Δε θα το επιτρέψω αυτό! Θέλει το κακό μου!

Σύμβουλος: Ίσως θέλει και τη θέση σας μεγαλειότατε! Κάτι πρέπει να κάνετε! Δε διστάζει να μιλάει για τον Ιησού ως Θεό! Διδάσκει στα νέα παιδιά ο ίδιος! Γύρευε με τι ιδέες θα γεμίζει το μυαλό τους!

Αυτοκράτορας Ουάλης: Θέλω να πας και να τον βρεις ύπαρχε Μόδεστε! Να πας και να τον κάνεις να απαρνηθεί τη διδασκαλία του! Αν δεν αλλάξει γνώμη θέλω να τον φέρεις εδώ! Να του πεις ότι θα χάσει τη ζωή του!

Μόδεστος: Μάλιστα Μεγαλειότατε!

Αφηγήτρια 4: Ο ύπαρχος Μόδεστος ξεκίνησε το ταξίδι του για την Καισάρεια με σκοπό να συλλάβει τον Μέγα Βασίλειο. Τον ακολουθούσε η αυτοκρατορική φρουρά. Δεν ήταν καθόλου δύσκολο να τον βρει , γιατί όλη η Καισάρεια μιλούσε για τον επίσκοπό της και το έργο του. Ο Μόδεστος και η φρουρά του βρήκαν τον μεγάλο πατέρα να βοηθά έναν ζητιάνο που έμενε στον δρόμο.

Στην Καισάρεια

Μέγας Βασίλειος: Έλα πάρε αυτά τα ρούχα. Είναι καθαρά και ζεστά. Μην ανησυχείς. Ο Θεός είναι μεγάλος και μας αγαπάει όλους. Μπορώ να σε φροντίσω αν θέλεις.

Φτωχός: Σε ευχαριστώ! Σε ευχαριστώ πολύ για όλα! Έχασα το σπίτι μου και την οικογένειά μου! Είχα δυο χωράφια.. Ήμουν γεωργός, αλλά… τα έχασα όλα…

Μέγας Βασίλειος: Ο Θεός μας δοκιμάζει καθημερινά. Μην απελπίζεσαι. Θα ξανασταθείς στα πόδια σου. Έλα! Σήκω. Πήγαινε να αλλάξεις ρούχα και μπορείς να βρεις στέγη και τροφή στην Βασιλειάδα. Μπορείς και να δουλέψεις εκεί αν θέλεις.

Φτωχός: Δεν ξέρω τι να πω. Σε ευχαριστώ.. ( του φιλάει τα χέρια).

Μέγας Βασίλειος: Να δοξάζεις τον Χριστό και να Τον ευχαριστείς κάθε μέρα κι Εκείνος δε θα σε αφήσει ποτέ!

Ο φτωχός φεύγει από την σκηνή.

‘Υπαρχος Μόδεστος: Μα πώς τολμάς! Πώς μπορείς και φέρεσαι με τόση αυθάδεια!!

Μέγας Βασίλειος: Δεν σε καταλαβαίνω…

Ύπαρχος Μόδεστος: Ο αυτοκράτορας έμαθε για τις δραστηριότητές σου… έμαθε ότι βοηθάς τους ανήμπορους… ότι τους μιλάς για τη… θεότητα του Χριστού. Το άκουσα με τα ίδια μου τα αυτιά! Τους προσφέρεις υλικά αγαθά για να ακολουθήσουν τη διδασκαλία σου!

Μέγας Βασίλειος: Γιατί η βοήθεια προς τον συνάνθρωπο αποτελεί λόγο αντίστασης προς την εξουσία;

Ύπαρχος Μόδεστος: Γιατί δεν ακολουθείς τη θρησκεία του αυτοκράτορα!

Μέγας Βασίλειος: Εγώ δεν ανέχομαι να θεωρείται ο Χριστός, ο Υιός του Θεού και πρόσωπο της Αγίας τριάδας, ένα απλό δημιούργημα του Θεού! Ο ίδιος είναι τέλειος άνθρωπος και τέλειος Θεός!

Ύπαρχος Μόδεστος: Συλλαβετέ τον!! Αρκετά! Δεν ανέχομαι να με προσβάλλουν!

(οι φρουροί τον πιάνουν δεξιά και αριστερά)

Μέγας Βασίλειος: Εσείς είστε ύπαρχοι και βασιλείς, αλλά δεν είστε ανώτεροι του Θεού! Είστε το ίδιο σπουδαίοι με εμάς, γιατί είμαστε όλοι πλάσματα του Θεού!

΄Υπαρχος Μόδεστος: Μα πώς δε φοβάσαι την εξουσία;

Μέγας Βασίλειος: Γιατί να φοβηθώ; Τι πρόκειται να πάθω;

Ύπαρχος Μόδεστος: Δήμευση, εξορία, βασανιστήρια, θάνατος!!!

Μέγας Βασίλειος: Κανένα από αυτά δε με φοβίζουν! Περιουσία δεν έχω… Μόνο αυτά τα φτωχά ρούχα που φοράω… Εξορία δε γνωρίζω… ο Θεός είναι σε κάθε τόπο… Τα βασανιστήρια δεν θα πληγώσουν την ψυχή μου και ο θάνατος… θα με φέρει κοντά στον Θεό…

Ύπαρχος Μόδεστος: Κανείς μέχρι τώρα δε μου έχει μιλήσει με τόσο θάρρος Βασίλειε!

Μέγας Βασίλειος: Ο αυτοκράτορας μπορεί να με απειλεί όσο θέλει! Εγώ δεν πρόκειται ποτέ να υποταχτώ και να ταχθώ υπέρ της θρησκείας σας! Ας με φοβερίζει όσο θέλει!

Ύπαρχος Μόδεστος: Θα αποφασίσει εκείνος για σένα Βασίλειε! Δεν είναι στο χέρι μου να κάνω κάτι…

Μέγας Βασίλειος: Για όλους μας αποφασίζει μόνο ο Θεός…

Ύπαρχος Μόδεστος: Αφήστε τον ελεύθερο! Γυρίζουμε πίσω στο παλάτι!

Φρουροί: Μάλιστα!

ΤΕΛΟΣ ΠΡΩΤΟΥ ΣΚΕΤΣ

Αφηγήτρια 5: Ο Μόδεστος πήγε στον αυτοκράτορα Ουάλη και του είπε όλη την αλήθεια! Του είπε ότι ο μέγας Βασίλειος δε φοβήθηκε ούτε στιγμή από τις απειλές του , ότι παρέμεινε σταθερός στην πίστη του και ότι ο λόγος του ήταν πολύ πιο ισχυρός από τον δικό του. Ο Ουάλης κατάλαβε τη δύναμη του Μεγάλου Βασιλείου και θαύμασε τις αρετές του. έδωσε εντολή να μην τον ξαναενοχλήσει κανείς.

Αφηγήτρια 6: Κι ενώ ο Βασίλειος συνέχιζε το σπουδαίο του έργο, έχοντας νικήσει σε αυτή την ιστορική αναμέτρηση τον ύπαρχο Μόδεστο και τον αυτοκράτορα Ουάλη, λίγα χρόνια αργότερα, ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος, κλήθηκε να αντιμετωπίσει την αυτοκράτειρα Ευδοξία, σύζυγο του Αρκάδιου, που ήταν πολύ μοχθηρή, άδικη, εγωίστρια και αλαζονική! Ο μεγάλος πατέρας, δε δίσταζε να εκφράζεται ανοιχτά κατά κάθε παρανομίας και κακίας του παλατιού.

ΣΚΕΤΣ ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΥ

Μέσα στο παλάτι

Φρουρός 1: Άκουσες τι έγινε με την αυτοκράτειρα Ευδοξία;

Φρουρός2: Πάλι εχθές διέταξε συλλήψεις αθώων ανθρώπων! Φοβάμαι για τους δικούς μου. Τους έχω ειδοποιήσει να είναι πολύ προσεκτικοί!

Φρουρός 1: Καλά έκανες! Η αυτοκράτειρα Ευδοξία είναι τόσο φιλόδοξη που είναι ικανή να εξαφανίσει όποιονδήποτε, προκειμένου να γίνεται πάντα το δικό της!

Φρουρός 2: Ούτε ο σύζυγός της ο Αρκάδιος δεν μπορεί να τη σταματήσει! Του ασκεί μεγάλη επιρροή!

Φρουρός 1: Σαν κάτι να ακούω! Μάλλον έρχεται μαζί με τη σύμβουλό της!

Σύμβουλος Ευδοξίας: Η ιδέα σας μεγαλειοτάτη να κρεμάσετε την εικόνα σας έξω από τον ναό της Αγίας Σοφίας ήταν μεγαλειώδης!

Αυτοκράτειρα Ευδοξία: Θέλω να δώσω ένα καλό μάθημα σ’ όλους τους υπηκόους μας,  που μπαίνουν μέσα στους ναούς τους σιωπηλοί και προσκυνούν τις εικόνες τους… Η δικιά μου θα τους κάνει μεγαλύτερη εντύπωση!

Σύμβουλος Ευδοξίας: Και με αυτόν τον… Ιωάννη… που όπου σταθεί σε κατηγορεί για ασέβεια… τι σκέφτεστε να κάνετε;

Αυτοκράτειρα Ευδοξία: Αυτός ο Ιωάννης… θα μετανιώσει πολύ πικρά που τα έβαλε μαζί μου!!! Θα τον εξορίσω! Φρουροί! Συλλάβετε αμέσως τον Ιωάννη τον Χρυσόστομο και φέρτε τον εδώ μπροστά μου να του αποδείξω ότι ο Θεός του δεν μπορεί να τον βοηθήσει!

Φρουροί: Μάλιστα μεγαλειοτάτη!!

Αφηγήτρια 7: Η αυτοκράτειρα Ευδοξία ήταν μια γυναίκα πανούργα! Η συμπεριφορά της ήταν πάντα πολύ προκλητική! Δε δίστασε να τοποθετήσει ένα άγαλμά της από ασήμι στο κέντρο της Κωνσταντινούπολης, προκειμένου όλοι να την θαυμάζουν. Ζούσε μέσα στα πλούτη ενώ γνώριζε ότι πολλοί υπήκοοί της πέθαιναν από την πείνα.

Αφηγήτρια 8: Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος της ασκούσε συχνά κριτική. Δε δίσταζε ενώπιον όλων να την κατηγορεί για ασέβεια προς την Χριστιανική πίστη και  για αδιαφορία προς τους υπηκόους της. Συνυπεύθυνο θεωρούσε και τον αυτοκράτορα Αρκάδιο, ο οποίος δεν έκανε τίποτα για να τη σταματήσει. Ανεχόταν τις παραξενιές της και αδιαφορούσε για τα προβλήματα που προκαλούσε η συμπεριφορά της.

Επιστροφή στο παλάτι

Φρουρός 2: Μεγαλειοτάτη σας φέραμε τον Ιωάννη τον Χρυσόστομο.

Αυτοκράτειρα Ευδοξία: Λοιπόν…. Ιωάννη… έμαθα ότι για άλλη μια φορά με κατηγορούσες ενώπιον άλλων…

Ιωάννης Χρυσόστομος: Δεν ανέφερα κάτι που δεν κάνατε μεγαλειοτάτη…

Αυτοκράτειρα Ευδοξία: Πώς τολμάς να τα βάζεις με την εξουσία;

Ιωάννης Χρυσόστομος: Η δουλειά της εξουσίας δεν είναι να βεβηλώνει τους χριστιανικούς ναούς! Να αναγκάζει τους πιστούς να κρεμούν απ’ έξω την εικόνα σας!

Αυτοκράτειρα Ευδοξία: Μα πότε θα καταλάβεις ότι είμαι η αυτοκράτειρα και θα πρέπει να με φοβάσαι και να με σέβεσαι… Κοίτα πώς είσαι ντυμένος… Φοράς κουρέλια!

Ιωάννης Χρυσόστομος: Αν έχεις πολλά πλούτη, τότε δεν έχεις αρκετή αγάπη. Όπως εσύ… Ζεις μέσα στα πλούτη, νομίζεις ότι τα έχεις όλα, αλλά στην ουσία δεν έχεις τίποτα! Ζεις μέσα στο σκοτάδι!

Αυτοκράτειρα Ευδοξία: Πώς τολμάς και αυθαδιάζεις! Γιατί δε με φοβάσαι;

Ιωάννης Χρυσόστομος: Δεν έχω να φοβηθώ τίποτα, γιατί δεν έχω να χάσω τίποτα! Αντιθέτως εσύ είσαι υπόδουλη των αγαθών σου και των παθών σου. Αδιαφόρησε για τις ανέσεις και ο Θεός θα σε ανταμείψει. Θα λάβεις όλα όσα επιθυμείς όχι ως δέσμιος αυτών αλλά ως ελεύθερη.

Σύμβουλος Ευδοξίας: Μην τον αφήνεις να σε ταπεινώνει!

Αυτοκράτειρα Ευδοξία: Αρκετά σε ανέχτηκα Ιωάννη! Σε εξορίζω από την Πόλη! Σε διατάζω να φύγεις μακριά από δω να ζήσεις μέσα στις κακουχίες στα βουνά της Αρμενίας!!

Ιωάννης Χρυσόστομος: Ο Θεός μας έδωσε το στόμα για να παρηγορούμε τον συνάνθρωπο, όχι για να τον πληγώνουμε.

Αφηγήτρια 9: Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος όντως οδηγήθηκε στην εξορία. Τον ακολούθησαν αρκετοί πιστοί και φίλοι του. Οι συνθήκες ήταν πολύ δύσκολες. Δεν υπήρχε αρκετό φαγητό, ούτε νερό, το κρύο ήταν έντονο και οι κίνδυνοι πολλοί. Ο Άγιος πατέρας δεν έχασε ποτέ το κουράγιο του, ούτε έχασε την πίστη του στον Θεό.

Στα βουνά της Αρμενίας…

Πιστός 1 : Πάτερ είναι καλά να διανυκτερεύσουμε εδώ απόψε; Νομίζω ότι αυτά τα βράχια θα μας προστατεύσουν από το κρύο.

Πιστός 2 : Μπορούμε να ανάψουμε μια φωτιά για να ζεσταθούμε. Έχουμε και μερικές κουβέρτες.

Πιστός 3: Ίσως καταφέρουμε να βρούμε κάτι εδώ γύρω για να φάμε. Έχει περισσέψει και λίγο ψωμί από χθες.

Ιωάννης Χρυσόστομος: Ο Θεός δε θα μας αφήσει! Ελάτε ας  οργανωθούμε! Θα τα καταφέρουμε και απόψε!

Πιστός 4: Πάτερ να σας ρωτήσω κάτι; Γιατί δε σταματήσατε την απόφαση της αυτοκράτειρας;

Πιστός 5: Εσείς ήσασταν ο Πατριάρχης της Κωνσταντινούπολης! Θα μπορούσατε να ζητήσετε μια δεύτερη ευκαιρία από εκείνη.

Ιωάννης Χρυσόστομος: Ποτέ μου δεν περίμενα ότι θα γίνω Πατριάρχης. Ποτέ μου δεν το επιδίωξα. Έχω εμπιστοσύνη στον Θεό. Ακόμα και αν μου στέλνει δοκιμασίες όπως αυτή.

Πιστός 6: Οι πιστοί έχουν ξεσηκωθεί στην Κωνσταντινούπολη! Ζητούν από την αυτοκράτειρα να ανακαλέσει την εξορία σας.

Πιστός 7: Όπως και την προηγούμενη φορά που σας εξόρισε. Ίσως να τη φωτίσει ο Θεός και να αλλάξει γνώμη για σας.

Ιωάννης Χρυσόστομος: Ο Θεός είναι και θα είναι πάντα μαζί μας. Μη φοβάστε! Ελάτε να προσευχηθούμε όλοι  μαζί! Ελάτε να δοξάσουμε το όνομά Του!

Αφηγήτρια 10: Τα πλήθη όντως ξεσηκώθηκαν με την εξορία του Αγίου Ιωάννη.Η αυτοκράτειρα Ευδοξία λύγησε την πρώτη φορά και επανάφερε τον Ιωάννη. ‘Οχι όμως και τη δεύτερη. Τον άφησε να περιπλανιέται στα βουνά της Αρμενίας μέσα στο δριμύ ψύχος. Οι πιστοί ακόλουθοί του δεν έφυγαν από δίπλα του. Μετά από πολλές κακουχίες και πολλές ταλαιπωρίες ο Άγιος Πατέρας πέθανε το 407 μ.Χ.

Αφηγήτρια 11: Η αυτοκράτειρα ευχαριστήθηκε με τα νέα του χαμού του Ιωάννη του Χρυσοστόμου. Διέταξε το σώμα του να παραμείνει στην εξορία, παρά τις παρακλήσεις των πιστών να γυρίσει στην Κωνσταντινούπολη. Λίγο καιρό αργότερα όμως πέθανε και οι ίδια από φριχτούς πόνους στο σώμα της. Κάποιοι έκαναν λόγο για θεία δίκη.  Τα λείψανα του Αγίου Ιωάννη μεταφέρθηκαν στην Πόλη μετά από περίπου πενήντα χρόνια. Οι πιστοί του απέδωσαν τιμές Πατριάρχη και εορτάζουν τη μνήμη του στις 30 Ιανουαρίου μαζί με τους άλλους δύο Ιεράρχες.