Chi as veul bin as ancontra

Abresé: An sle stra dla vita i foma tanti ancontr. I ancontroma ‘dcò l’amor ëd col ch’a dventa ‘l compagn o la compagna ‘d nòstra vita: a l’é n’esperiensa pressiosa. Bonoros a son coj che, an sle strà dla vita, a ancontro n’amor ancora pì pressios, col ëd Nosgnor Dé che an Gesù Crist an ven acontra coma Salvator, Amis, e Magister. Sto-sì a l’é ‘l giuss dle leture bibliche dë sta Dominica, tersa ‘d Pasqua.

Un proverbi piemontèis a dis: “Chi as veul bin as ancontra”. Vera: chi ch'as veul bin a l'ha andrinta un quaicòs, na sòrt ëd colegament nen visìbil con chi ch'a l'é oget ëd cost sentiment e, donca, a l'é pì probàbil che 'l cas a pòrta a n'ancontr.

Ma é-lo përdabon un cas ch’a càpita col ancontr o a-i é ‘fòrse, ëd dinamiche che col ancontr a lo rendo possibil?

A Gesù ‘d Nasaret ij sò dissépoj a-j vorìo bin coma gnun d’àutri, e quand che chiel, dai sò nemis a l’é stàit arestà, maltratà e a la fin anciovà a na cros tanme ‘l pes criminal, a l’era mòrt an tra ‘d patiment afros e a l’é stàit sotrà, a l’han avune ‘n magon sensa fin. Tùt për lor a l’era tombà a tèra, soe speranse e seugn ëd lor. La amicissia ‘d chiel, sò amor, soa paròla... tut për lor adess a l’era stàit sotrà. A-j restava mach d’arcòrd, a-j restava mach ëd torness-ne a soe ca ‘d lor, ai sò travaj e seguité la vita ch’a fasìo anans, se possibil. Coma ch’a l’avrìo podù dësmentiesse dle esperiense ch’a l’avìo avù con Gesù, sò magister ëd lor? Con ësti sentiment, doi ëd lor as na tornavo un dì a ca an sla stra ch’a mnava a Emmaus. A l’avrìo, contut, an cola strà, fàit an ancontr ëstrasordinari: ël proverbi: “Chi as veul bin as ancontra” a l’avrìa avù për lor (e për nojàutri) na neuva significassion. Scotom-ne ‘l racont, confòrm a l’Evangeli scond Luca.

I.

Gesù a marcia an sla strà ch'a va a Èmmaus. “Ora, an col midem dì, doi ëd lor a l'ero 'n marcia për na borgià 'd nòm Èmmaus ch'a l'era anviron óndes chilométer da Gerusalem, A discorìo tra 'd lor ëd tut lòn ch'a l'era capità. Antramentre che lor a discorìo e debatìo ansema, Gesù an përsona a l'é avzinass-je e a l'ha comensà a feje companìa për la stra, ma j'euj 'd lor a l'ero nen a la portà d'arconòss-lo. E chiel a l'ha dije: "Còsa a son-ne sti discors ch'i ten-e an tra ‘d vojàutri antramentre ch’i marce?". Anlora ij doi a son fermasse con la tristëssa scrita 'n facia. Un ëd lor, ch'as ciamava Clèopa, a l'ha rëspondù e a l'ha dije: "Ses-to l'ùnich foresté an ësti dì-sì a Gerusalem ch'a sa nen lòn ch'a l'é capitaje?". E Chiel a l'ha dije: "Còsa?". A l'han responduje: "Tut lòn ch'a rësguarda Gesù ëd Nasaret, ch'a l'era ‘n profeta, potent ant j'euvre e ant le paròle dëdnans a Nosgnor e a tut ël pòpol;  e coma ch’ ij nòstri prinsipaj sacerdòt e cap a l'han consignalo për felo condané a mòrt e a l'han falo meuire an sna cros. Nojàutri i speravo ch'a fussa chiel ch’a l’avrìa liberà Israel, ma con tut lòn, a son già passaje tre di da quand ëste còse a son capità. E peui, quai fomne dle nòstre, a l'han motobin sburdì-ne: a son andàite la matin a la tomba, a l’han pì nen trovaje sò còrp e a son vnùe a conté-ne d'avèj avù na vision d'àngej ch'a disìo che chiel a l'é viv. E quaidun dij nòstri a son andàit a la tomba e a l'han trovà pròpi com a l'avio dit le fomne, ma chiel a l'han nen vëddùlo". Antlora a l'ha dije: "Gent stupida ch’i seve! Coma ch'i seve meusi 'd cheur ant ël chërde a la paròla dij profeta! Ventava-lo nen che 'l Crist a suportèissa tuti coj patiment-là për intré an soa glòria?". Peui, an comensand da Mosè e an seguitand con tùit ij profeta, a l'ha dëspiegaje an tute le Scriture lòn ch'a fasìa 'd riferiment a chiel. E quand ch'a son ëstàit davzin a la borgià andoa ch'a andasìo, chiel a l'ha fàit coma s'a dovèissa andé pì anans. Ma lor a l'han dije con ansistensa: "Resta con noi, përché as avzin-a la sèira e 'l dì a l'é press a la fin". Chiel, donca, a l'é intrà (ant la borgià) e a l'é restà con lor.  Anlora a l'é rivà che antramentre ch'a l'era a tàula con lor, a l'ha pijà 'l pan, a l'ha benedilo, a l'ha rompulo a tòch e a l'ha dane 'n pòch a pr'un. A l'é stàit pròpi an col moment-lì che j'euj dij dissépoj a son dovertasse e a l'han arconossulo, ma chiel a l'é dësparì da 'dnans a lor. E lor a l'han dit un con l'àutr: "I sentìo-lo nen coma 'n feu an nòstr cheur antramentre che chiel an parlava për la stra e an dëspiegava le Scriture?". Antlora a son sùbit aussasse e a son tornà a Gerusalem, andoa ch'a l'han trova j'óndes radunà, ansema j'àutri ch'a l'ero con lor. Tùit a-j disìo: "ël Signor a l'é arsussità përdabon e a l'é fasse vëdde a Simon". Lor, peui, a l'han contaje lòn ch'a l'era rivà ëdcò a lor për la stra e coma ch'a l'avìo arconossulo quand che Chiel a l'avìa rompù 'l pan a tòch” (Luca 24:13-35).

Vreman strasordinari, nen vera? Tùit ij sò dissépoj a l’avrìo avù ‘d Gesù l’esperiensa ‘d soa arsurression. Un mond a l’era nassù, ël prinsipi ëd quaicòsa ch’a l’avrìa arpetusse arlongh ij sécoj për tuti coj ch’a l’avrìo fidasse al Signor e Salvator Gesù Crist.

II.

L’apòstol Pero a parla ‘d costa esperiensa (ch’a peul ëdcò esse la nostra) an soa prima litra. Scotoma lòn ch’a dis ël tòch che la sconda letura ‘d costa sman-a a l’ha sernùne.  

“Quand ch'i preghe, i ciame Dé vòst Pare. Chiel a giudica sensa avèj rësguard a l'aparensa dle përson-e, conforma lòn che ciaschëdun a fà. Për costa rason, ant ël temp ch'i l’eve da passé an ësto mond, comporteve sèmper con grand rispet anvers ëd chiel. I conòsse la manera ch'i seve stàit liberà da la vita sensa sens ch'i l'eve ardità dai vòstri vej - ël pressi 'd vòst riscat a l'é nen stàit pagà con òr o d’argent, ch'a son ëd ròbe sogetà a la corussion, ma con ël sangh pressios ëd n’agnel sensa difet e sensa macia, visadì ‘l Crist, ch'a l'é sacrificasse për vojàutri. Chiel a l'era stàit predestinà dëdnans a la fondassion dël mond, ma a l'é manifestasse për vojàutri an ësti temp-sì, ch'a son ij darié. Për sò mojen, vojàutri i chërde an Nosgnor, ch'a l'ha arsussitalo dai mòrt e a l'ha daje glòria, parèj che adèss vòstra fej e vòstra speransa a son fissà an Nosgnor.  Apress d’avèj purificà vòstra ànima con l'ubidiensa a la vrità për manifesté n'amor sincer da frej, vorèive bin l'un a l'àutr con un cheur pur. I seve nassù na sconda vira nen da na smens ch'a marsa ma da na smens ch'a peul nen andé 'n corussion, visadì la Parola 'd Nosgnor viva e eterna” (1 Pé 1:17-23).

III.

Col-lì a l’é l’arzultà dla predicassion dla bon-a neuva ‘d Gesù Crist ch’as arpet arlongh ij sécoj. Quand ch’a l’é arseivùa ‘dcò ancheuj con fej, l’anunsi dl’Evangel a pòrta ‘d conseguense parìe ‘d cole ch’an conta ‘l liber dj’At dj’Apostoj an nòstra tersa letura. A l’é la part final ëd la predicassion che l’apòstol Pero a l’avìa fàit ël dì dla Pancosta  

“Antlora Pero, an presentand-se ansema a j’óndes, parland a àuta vos, a l’ha dije: “Vojàutri gent ëd Giudèa e tuti coj ch’i seve a Gerusalem, sté a sente lòn ch’i l’hai da dive, fé 'tension a mìe paròle. (...) Ch’a sapia ‘d sicur tuta la cà d’Israel che Nosgnor a l’ha fàit e Signor e Crist, pròpi col Gesù ch’i l’eve butà an cros!”. [La reassion al sermon ëd Pero] Quand ch'a l'han sentì ste còse, tuti a l'han sentusse s-cianché 'l cheur e a l'han dit a Pero e a j'àutri apòstoj: "Frej, còsa l’omne da fé adèss?". E Pero a l'ha di-je: "Pentive dij vòstri pëccà e che mincadun ëd vojàutri as fasa batesé ant ël nòm ëd Gesù Crist për la remission diji vòsti pëccà e i arseivreve 'l don dlë Spìrit Sant. Përchè la promëssa a l'é për vojàutri, për ij vòstri fieuj, e për tuti coj ch'a son lontan da Nosgnor, për tuti coj che Nosgnor nòst Dé a ciamërà da chiel”. E con vàire d'àutre paròle, a-j suplicava e a-j cissava, an disend: "Salveve da costa generassion përversa". Anlora, coj ch'a l'han arseivù 'd bon cheur soa paròla, a son ëstàit batesà, e an col dì lì a l'é giontasse ai chërdent apopré tre mila përson-e” (At 2:14a,36-41).

IV.

 “Chi as veul bin as ancontra”. Sté a sente j’espression d’amor d’un chërdent për Nosgnor, com a lo trovoma ant ël Salm 116. Nosgnor Dé a l’avìa ancontralo an sla stra ‘d la vita. Coste paròle ‘d preghiera a parlo ‘d n’esperiensa ch’a l’é ‘dcò cola ‘d tanti ancheuj. Podrìa-la esse ‘dcò la vòstra, se ancor i l’eve nen fala? Ch’a peuda esse parèj për tuti coj ch’a scoto costa preghiera.

“I veuj propri bin a Nosgnor përchè chiel a scota sèmper la vos ëd mie sùpliche; përché chiel as bassa për sente bin lòn ch’i-j diso. A l’é për lòn che mi i chiterai mai ëd preghé. La mòrt a l’avìa anvërtojà tùit ij sò soaster dantorn a mi; l’afror dla tomba a l’avìa ciapame. I l’hai vëddù mach ëd sagrin e d’aflission. (...) Am sento pien ëd fej, antlora i l’hai dit: “Nosgnor! I son fòrt sagrinà”. An mè afann I l’hai crijà: “Tuta sta gent a son mach dij busiard!”.  Lòn ch’i podrìa fé për mostré d’arconossensa a Nosgnor për tut ël bin ch’a l’ha fame? Invocanda sò nòm, i aussrai ‘l brindes për selebré la salvëssa. I compirai le promësse ch’i l’hai fàit a Nosgnor; i lo farai dëdnans a tut sò pòpol. A j’euj ëd Nosgnor a l’é pressiosa la mòrt dij sò fidej. Nosgnor! Mi i son tò sërvent. Vera, i son tò sërvent, nassù an toa ca, ël fieul ëd toa serventa! Ti tl’has liberame da le caden-e.  It smon-rai un sacrifissi d’arconossensa e invocherai ‘l nòm ëd Nosgnor. I compirai tùit ij vot ch’i l’hai fàit a Nosgnor an presensa ‘d tut sò pòpol - ant la ca ‘d Nosgnor, ant ël cheur ëd Gerusalem. Aleluia!” (Salm 116:1-3, 10-17).

Orassion: Nosgnor, che tò benedì Fieul a l'ha fase conòsse ai sò dissépoj cand ch'a l'ha rompù 'l pan e fane part: Duverta j'euj ëd nòstra fèj përch' i poduma contemplelo an tuta soa euvra 'd redension; ch'a viv e regna con Ti ant l'unità dlë Spirit Sant, un sol Dé, ora e për sèmper. Amen.