FONTE: MANUEL CORRETGER RAUET (2006) Curso-Taller "Implantación de un Sistema de Mantenimiento Preventivo.
E necesario poñer en práctica novos métodos de organización e desenrrolo dos contidos formativos, definindo modelos que instrumentalicen e fagan operativos os progresos que se produciron no campo das ciencias da educación e o do sector productivo, a actividade intelectual a manual e o laboral.
Para que o aprendizaxe sexa eficaz e necesario establecer unha conexión entre o proceso de aprendizaxe, sobre todo no relativo a formación profesional e o mundo real, que facilite a realización de actividades.
Mantemento preventivo na aula-taller:
Para o desenrrolo desta proposta didáctica tómase como fonte fundamental o Seminario de Curso Taller implantación dun mantemento preventivo, e as Instalacións, equipos e materiais de cada módulo profesional, do ciclo de grao medio "Instalación e Mantemento Electromecánico de Maquinaria e Condución de Liñas". Para acadar un dominio profesional e necesario que os diferentes sistemas de mantemento industrial que se aplican nas empresas teñan unha continuidade na aula, aproveitando as propias dotacións e instalacións, con unha adecuada determinación dos contidos e destrezas, completando así unha experiencia en situacións reais de traballo.
CONSIDERACIÓNS PREVIAS.
Necesidade.
O Obxectivo fundamental do Mantemento e de toda a súa organización é o de "lograr co mínimo custo posible e a máxima seguridade para o persoal eas instalacións e o máximo respecto para o Medio, o maior tempo posiblede funcionamento correcto e eficiente destas".
A incidencia do mantemento con respecto á variación dos custos, non solo do propio Servizo senón do produto final fabricado, baséase principalmente nas tres facetas seguintes:
1. - Emprego racional de Ia Man de Obra
2. - Facer mínimas as avarías
3. - Realizar unha boa labor de xestión de Stocks
Se logra a realización positiva das tres, Iogrará sen dúbida o éxito no Obxectivo Fundamental anteriormente anunciado.
Referímonos no devandito obxectivo a un "mínimo custo", pero aoconsiderar o mesmo, debemos ter presente os dous conceptos que poden ser influenciados dunha forma decisiva por unha boa xestión de Mantemento:
. O custo da acción directa.
. O custo de fallo.
e é o conxunto destes dous conceptos o que hai que minimizar e o que se pretende conseguir cunha axeitada xestión dos tres conceptos expostos.
O mantemento correctivo.
Ao referirnos á implantación dun sistema de Mantemento Preventivo, non podemos deixar de considerar que por moita prevención que haxa, sempre persistirá unha ampla porcentaxe de correctivo. Aínda no utópico caso de que fose técnicamente posible establecer unha sistemática preventiva que erradicase totalmente o correctivo, con seguridade que non sería conveniente dende o punto de vista económico.
Sen embarco, non todo o correctivo é consecuencia de problemas que poidan provocar o paro do equipo. Tamén considera a detección de anomalías que non esixen unha atención inmediata.
Trátase do denominado correctivo planificable, que, en certo xeito, pode ser o primeiro estadio da prevención.
O que distingue o correctivo do preventivo é a aleatoriedade con que se presenta, aínda que a solución aos problemas que produce non sempre ten que ser inmediata. As anomalías que non producen paro ou un risco inmediato de causalo poden ser atendidas sen esta inmediatez.
O correctivo produce unha demanda de traballo moi variable en tempos curtos e esixe unha preparación antes da intervención que alonga a
demora ata a atención e o paro do equipo, se se trata dunha avaría queto produce. Iso tradúcese en elevados custos tanto de persoal, se se quere dispoñer do necesario nos momentos de alta demanda, como de esperas en caso de ter que contratar no momento de Ia emerxencia, no caso de non querer equipos desocupados en boa parte do tempo.
A actuación neste tipo de traballos pode mellorar bastante se se teñen en conta unha serie de criterios que convén aplicar:
1. É necesario concienciarse de que os traballos de emerxencia, para que sexan mais económicos, deben lograr restablecer as condicións operativas dos equipos atendidos. O que hai que manter, como obxectivo, é o Servizo, non a maquina, co cal queremos indicar que os traballos a executar deberán ser os mínimos necesarios para conseguir este restablecemento, o que non debe confundirse con que os traballos estean mal realizados. Debe asegurarse como mínimo o servizo ata o momento en que poida dispoñerse de maquínaa con maior tranquilidade.
Por iso é necesario que, á parte do informe sobre os traballos realizados, se amplíe este no sentido de especificar os complementarios que deberán ser realizados con posterioridade para que a fiabilidade do equipo sexa a axeitada.
2. É importante determinar a necesidade de dispoñer de elementos redundantes para a cobertura de posibles emerxencias de equipos ou instalacións especialmente importantes para a produción.
3.Es conveniente establecer gamas de traballo e diagramas de proceso para os traballos que se demostren repetitivos.
4. Dispoñer de conxuntos de planos e esquemas completos dos equipos, ben arquivados, de forma que sexan doados de atopar no momento en que se precise.
5. Dispoñer, en forma similar, de documentación técnica axeitada, en especial instrucións de mantemento do fabricante e catálogos de partes.
6. Ter equipos de traballo especializados en maquínalas e instalacións con maior responsabilidade, o que permite organizar tarala na forma mais rápida e efectiva.
7. Ter documentación referente aos lugares de localización dos recambios máis importantes e específicos, sexa no propio almacén ou na casa dos provedores.
8 Es conveniente o contacto ou cos responsables de produción, que podrezan darnos, frecuentemente, datos valiosos que nos permitan atopar a causa da avaría con maior rapidez.
O alcance do obxectivo fundamental do mantemento, é consecuencia dunha boa xestión nos aspectos do mellor emprego e organización da man de obra, dunha axeitada xestión dos stocks e dunha correcta xestión da prevención, co animo de reducir no posible o correctivo. E é este terceiro aspecto da cuestión o obxecto da nosa dedicación.
Estudios de rendibilidade.
O sistema de Inspección de Zona pode introducirse sen estudios deste tipo, xa que debido aos seus baixos custos de preparación e
implementación e a non esixir en ningún caso o pare de maquínaa para proceder ao seu exame, non hai maior inconveniente en poñelo en practica. Por outra banda, considerando os baixos custos do sistema, existe a case absoluta seguridade de, coa súa práctica, rentabilizar con creces os devanditos custos.
Nos outros sistemas se será necesario realizar estes estudios, co fin de limitar o seu practica aos equipos "suficientemente conflitivos", en
forma a poder asegurar a rendibilidade económica ou social da súa introdución.
No seu momento farase referencia dalgúns dos métodos que poden utilizarse para determinar o axeitado ámbito de introdución dos distintos sistemas de prevención.
Consenso.
Como todo produto novo, debe venderse o MP a todos os estamentos que serán afectados pola súa introdución, co fin de que haxa unaxeitado consenso sobre a súa introdución entre quen deba autorizalo, quen recibilo e quen realizalo:
1. Á Dirección: Indicando as vantaxes en canto ao custo que representa o actual Mantemento, e as economías coa introdución do MP. Para iso en conveniente facer unha relación das intervencións efectuadas durante un período anterior con especificación do custo total das rnismas, ou sexa o custo da acción directa e o custo do fallo e prever o que puidese loxicamente evitarse.
Así mesmo se insistirá na maior e mellor utilización dos equipos.
Tamén no clima de traballo.
Facer unha lista dos beneficios que poidan lograrse coa introdución do
MP.
2. A Producción: Indicando as vantaxes que para ela terá reducir a taxa de paro imprevisto cos custos que representa o material inutilizado e que estaba en proceso; o tempo improdutivo dos seus operarios, ao quedar sen posibilidade de desenvolver o labor encomendado; o valor da produción non realizada por fallos na instalación, etc.
En casos de resistencia é interesante convencer produción para facer unha proba nalgún departamento, loxicamente de grande incidencia en Mantemento.
Insistencia en que grande cantidade de intervencións de Mantemento serán coñecidas por produción en forma planificada, o que terá vantaxes sobre a propia planificación da produción.
En casos de traballo en liñas continuas, examinar as vantaxes dun paro para revisar todos os elementos da liña, antes de que expoñerse a
múltiples paros por fallos aleatorios dos diversos compoñentes.
3. O propio Mantenimiento: Convencer os mandos intermedios da mellor condición do seu propio traballo ao evitar a súa presenza a horarios extras de todo tipo.
A comodidade que para eles representa a posibilidade de preparación do traballo: Persoal, ferramentas e recambios, etc.
Asegurándolles instrución dos métodos de MP.
Para o persoal, que pode pensar que terá diminución dos seus haberes por eliminación de traballos extras, indicarlles a posibilidade de estender o seu labor a outros labores actualmente imposibles de atender en forma axeitada.
Así mesmo insistirá sobre as vantaxes de disposición de mais tempo libre para dedicar ás súas propias actividades e á súa familia.
Tamén se lle indicase o que será formado no sistema MP se debe intervir neles e en menor escala, aínda non intervindo.
Inspección de Zona:
O sistima mais simple e económico que establece un programa de visitas os equipos, coa frecuencia que cada grupo require, agás da súa importancia con respeto os efectos do paro dos mesmos pode ter para o conxunto productivo ou de servicios que a empresa pon no mercado
Inspección Preventiva:
Aplicable os equipos que demostren unha determinada conflitividade. Require da confección de fichas de inspección nas que especifiquen os puntos de inspección e o tipo de variable que debe terse en conta. A inspeción preventiva non require parar o equipo para poder ser efectuada.
Revisión Preventiva:
Similar a anterior, pero a revisión precisa o paro do equipo xa que se trata de ver o estado de elementos que si non se para non e posible examinar. Tamén pode considerarse necesario realizar unha revisión, con paro, despois de unha serie de inspeccións, afin de realizar, en un plazo mais dilatado, un análisis máis a fondo.
Sustitución cíclica:
Coñecendo por diversos medios que van dende recomendacións do fabricante dos equipos hasta a experiencia propia, a duración máis probable de certos elementos coa suficiente confiabilidade, procedese o cambio de este elemento con unha frecuencia determinada, medida a través da variable que se considere máis oprtuna. tempo calendario, horas de funcionamento, pezas producidas pola máquina, kilómetros percorridos, etc.
Inspección Predictiva:
Con este sistema, o coñecemento do estado do equipamento non e consecuencia de unha revisión do mesmo, sinón de un diagnóstico derivado dunhos síntomas, detectados a través da utilización de aparellos a menudo sofesticados que miden o estado de unhavariable ou de unha serie delas, para as cuais se estableceron unhos límites de aceptación que, o ser rebasados indican a necesidade de intervención.
O sistema predictivo significa a introdución da inspeción sistemática como función esencial, non só da máquina i equipos en xeral, sinon dos organos de ditos equipos en unha forma individualizada, coas súas características especificas e a súa vida propia.
Inspección detectiva.
Ten como obxecto esencial a comprobación do estado das proteccións e seguridades das instalacións i equipamento, con especial énfasis na consideración da importancia que podan ter posibles cadeas de fallos ocultos entre os sistemas de control e maniobra dos equipos e dos séus elementos de seguridade, xa que e posible que unha cadea de pequenos fallos de este tipo poda ter graves consecuencias.
Mantemento de modificacións ou Reforma:
E un mantemento de consecuencia. E posible que un equipo conflictivo non precise de unha acción preventiva, senón dunha modificación dos elementos causantes de esta conflictividade, consecuencia da información recollida a través da aplicación dalgún sistema de prevención. Trátase neste caso de aumentar a fiabilidade deste equipo.
Sistemas de conformación dun plan preventivo: O maís probable e que sexa necesario configurar un Plan de Preventivo que utilice varias de estas posibilidades pra intentar conquerir os mellores resultados.
E mui problable que sexa interesante utilizar os seguintes:
Inspeción de zona: En toda-las empresas, para os equipos e instalacións de menor responsabilidade e os que sí a teñen pero que poden tutelarse perfectamente con este sinxelo sistema.
Inspeción preventiva: Na maioría das empresas para os equipos conflictivos que podan ser examinados sin pedir paro dos mesmos. Aplicación sin maiores complicacións o requerir paro do equipo.
Revisión preventiva: Limitala os equipos verdaderamente conflictivos, xa que resulta caro en especial debido a súa exisencia de paro. Con esta limitación necesaria na maioria das empresas. ver si pode sustituirse por predictivo.
Sustitución ciclica: Só pra os electos do equipo dos que se coñece con suficiente seguridade de vida útil. En moitas empresas para elementos de sustitución sinxela e custe limitado. E frecuente a utilización do sistema, pasando logo pola reparación e reutilización do elemento sustituido.
Inspeción detectiva: Prácticamente en toda-las empresas.
Inspeción Predictiva: Hai que ver si pode sustituir con éxito a parte da Revisión Preventiva, xa que con elo se evitarían eventuales paros innecesarios : Tamén pode sustituir a gran parte da Inspeción Preventiva. O realizarse cos equipos en marcha non ten maior obxeción por parte do cliente. Sin embargo resulta cara a súa introdución e administración, polo que hai que plantearse o adecuado estudio de rentabilidade antes da súa introdución. En moitos casos pode ser interesante contratalo.
Mantemento de modificación ou Reforma: Para todas-las empresas e de interés o aumento da fiabilidade do equipamento. E sempre maís convente non ter que facer mantemento que practicar calquer sistema de mantemento, ainda os que podan ofrecer mellores resultados.
Criterios de rendibilidade económica e/ou social.
O estudio, preparación, realización e administración da maioría de sistemas preventivos ten uns custos elevados, que deben compensarse coa
rendibilidade da súa aplicación. Os obxectivos principais a obter con tal tipo de mantemento son:
. A mellora da dispoñibilidade dos equipos.
. A redución dos tempos de espera das intervencións.
. A redución dos tempos de acción de Mantemento.
. O aumento da seguridade nas intervencións.
. A mellora da seguridade na planta.
. A mellora do medio.
. A diminución dos custos de Mantemento.
O preventivo conseguirá alcanzar estes obxectivos solo se se aplica aos equipos e instalacións que son os responsables de resultados insatisfactorios nos temas a mellora dos cales se pretende. Aplicar sistemáticas preventivas a outros que non lles afectan só serve para encarecer a aplicación ata facela, en certos casos, negativa.
Polo tanto, unha das cuestións esenciais que hai que formularse no momento de pensar na aplicación da prevención, é a de determinar o alcance que debe darse a esta, a que efectivos vai afectar.
Criterios para determinar os sistemas a utilizar en cada ámbito.
Para determinar que equipos se integrasen nos diversos sistemas dun programa preventivo, disponse de varios sistemas, de entre os cales se utilizan prioritariamente os seguintes:
1. Os estudios baseados en diagramas de Pareto, cando se dispón de información histórica de doado acceso e tratamento. Consideramos é a mais aconsellable, sempre que sexa posible aplicala.
2. A cualificación por atributos, ou valoración paramétrica, noutros casos
Diagramas de Pareto.
Consiste na confección dos seguintes diagramas:
. Horas de intervención nos equipos.
. Numero de intervencións nos equipos.
. Custos de mantemento dos equipos
MANTEMENTO PREVENTIVO
SELECCIÓN EQUIPOS A INCLUÍR EN PROGRAMA
POR DIAGRAMAS DE PARETO
HORAS DE INTERVENCIÓN
DIAGRAMAS DE
NUMERO DE INTERVENCIÓNS
CUSTOS DE MANTEMENTO
Como é natural para o bo resultado do estudio, cada equipo deber ser considerado coma unha unidade individualizada, aínda que teñamos varias unidades idénticas dalgún tipo. Iso require dun bo sistema de codificación do equipamento. A través dos resultados porcentuais da incidencia do feito auscultado (horas, intervencións, custos), correspondentes a cada equipo con respecto ao conxunto de todos eles, ordénanse en forma descendente por cada un dos tres conceptos indicados, co que quedasen determinados os equipos que, por cada un dos devanditos conceptos, teñen unha maior incidencia.
CODIGO DE
MAQUINA
|
%CANTIDA CANTIDAD D ACUM. ACUM S/TOTAL |
HORAS HORAS INTERVEN ACUM. |
% HORAS ACUM S/TOTAL |
||
|
C |
1 4,00 |
431J 431 |
29,04 |
||
|
S |
2 8, 00 |
283 714 |
48,11 |
||
|
H |
3 12, 00 |
220 934 |
62, 94 |
||
|
F L |
5 20,00 B |
80 1119 |
75,40 |
||
|
|
|
|
|
||
|
A |
4 16,67 |
105 1039 |
70,01 |
||
|
N |
7 |
24,00 28 00 , |
63 1182 50 I 1232 |
79,65 83, 02 |
|
|
B |
8 |
32,00 |
44 1276 |
85, 98 |
|
|
V |
9 |
36, 00 |
40 |
1316 |
88, 68 |
|
P |
10 |
40,00 |
39 |
1355 |
91,31 |
|
Z |
11 |
44, 00 |
28 |
1383 |
93,19 |
|
X |
12 |
48,00 |
23 |
1406 |
94,74 |
|
J |
13 |
52, 00 |
20 |
1426 |
96, 09 |
|
T |
14 |
56,00 |
18 |
1444 |
97,30 |
|
D |
15 |
60,00 |
15 |
1459 |
98,32 |
|
Q |
16 |
64, 00 |
10 |
1469 |
98, 99 |
|
M |
17 |
68, 00 |
7 |
1476 |
99,46 |
|
G |
18 |
7200 |
3 |
1479 |
99,66 |
|
K |
19 |
76, 00 |
3 |
1482 |
99, 87 |
|
E |
20 |
80, 00 |
1 |
1483 |
99, 93 |
|
O |
21 |
84, 00 |
1 |
1484 |
100, 00 |
|
I |
22 |
88, 00 |
0 |
1484 |
100, 00 |
|
R |
23 |
92,00 |
0 |
1484 |
100,00 |
|
U |
24 |
96, 00 |
0 |
1484 |
100, 00 |
|
Y |
25 |
100,00 |
0I |
1484 |
100,00 |
%CANTIDAD N° %INTERV
CODIGO DE CANTIDAD CANTIDAD ACUM. INTERVENC INTERVENCIO ACUM
MAQUINA MAQUINAS ACUM SITOTAL (ONES NES ACUM. SITOTAL
C 1 4,00 1401 140 17, 09
|
B |
1 |
2' 8,00 120 |
2601 31,751 |
||
|
A |
1 |
3 |
12,50 94 |
354 43,22 |
|
|
M |
1 4 |
16,00 90 |
444 54,21 |
|
|
|
S |
1 5 |
20,00 80 |
524 63,98 |
|
|
|
F |
1 6 |
24,00 72 596 72,77 |
|
||
|
1 |
1 7 |
|
|
||
|
|
|
28,00 70 666 81,32 |
|||
|
D |
1 8 |
32 00 21 687 83,88 |
|
||
|
E |
1 9, 36,001 _ 201 707 86,321 |
- |
|||
|
O |
_ - __ |
||||
|
P |
|
||||
|
|
ABC N° INTERVENCIONES |
||||
|
G |
|
||||
|
K |
100 |
- |
|||
|
R |
|
|
|||
|
T |
|
----- ---- --‑ |
|||
|
|
|
||||
|
|
|
||||
|
J |
1 |
|
|||
|
N |
70 |
I |
--- - t -‑ |
||
|
U |
i W |
|
|||
|
V |
60 |
|
|||
|
X |
W |
|
|||
|
Y |
|
- |
|||
|
Z |
|
||||
|
Z U zo n |
|
||||
0 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100
%ACUM. EQUIPOS
|
|
A. Os elementos afectados polas avarías.
|
PARÁMETRO |
IMPORTANCIA A M B |
||
|
Producción Importancia do suceso |
50 |
20 |
10 |
|
Perda de producción |
40 |
20 |
10 |
|
Existencia do equipo redundante e o tempo de posta en marcha |
1 |
10 |
20 |
|
Frecuencia de incidentes (MTBF) |
10 |
5 |
1 |
|
Calificación da máquina |
40 |
20 |
10 |
|
Coste Materiais de mantemento |
20 |
10 |
5 |
|
Horas de mantemento |
25 |
15 |
10 |
|
Facturas de terceiros |
20 |
10 |
5 |
|
Seguridade interna e externa |
10 |
5 |
1 |
|
Retraso entregas |
15 |
10 |
5
|
|
Importancia |
Puntuación |
% sobre total |
Frecuencia |
Tipo de Mto. |
|
do equipo |
|
da maquinaria instalada |
inspección |
aplicado |
|
|
||||
|
la (alta) |
+160 |
18% |
Diaria Personal Mto. |
Preventivo Revisión. Inspección. MSC |
|
2a (media) |
159 / 110 |
22% |
Semanal o mensual. Personal Mto. |
Preventivo Inspección. MSC |
|
|
||||
|
3a (baja) |
110 / 77 |
60% |
A producción require a intervención de Mto. y TPM. |
Correctivo. Insp. Zona. TPM. |
|
|
Como se comproba, o parque de maquinaria suxeito a sistemas preventivos é relativamente reducido, coma xa viramos anteriormente, pero
recordamos que o tanto par cento de intervencións e de tempo empregado neles pode representar, entre o equipo de categorías alta e media, mais
do 80% fecalmente.
Determinación dos equipos que deben integrarse nos diversos sistemas preventivos.
Dedúcense dos resultados dos criterios de selección vistos, pero, orientativamente, pode aconsellarse o seguinte:
Inspección de zona:
· Los equipos incluídos na zona C dos tres diagramas de Pareto.
· Los equipos incluídos no semi sector B mais próximo ao C.
· Los equipos incluídos nas zonas A e semi sector B mais próximo ao A e que se vaian retirar prontamente.
· Los equipos con baixa cualificación no sistema de selección par atributos.
Inspección preventiva.
· Los equipos da zona B, semi sector mais próximo ao A.
· Los equipos de cualificación media no sistema de valoración.
Inspección ou Revisión preventiva.
Recórdase que sera revisión ou inspección se para obter un diagnostico cunha seguridade similar hai que parar ou non a maquina para poder realizar a acción preventiva prevista.
Tamén recordamos a posibilidade de considerar axeitada unha inspección cunha determinada frecuencia e unha revisión en períodos mais longos.
· Los equipos incluídos na zona A dos tres diagramas de Pareto.
· Los equipos de cualificación alta no sistema de selección por atributos.
· Los equipos con especiais riscos con respecto á seguridade.
· Los equipos que se consideren de especial interese por parte de produción ou de mantemento.
Substitución cíclica.
Para todos os elementos de todos os equipos nos casos en que a experiencia acumulada axude a determinar a frecuencia con que debe substituirse e nos que por razóns de seguridade ou de comodidade se crea a solución mais satisfactoria. Débese ter en conta a posibilidade de reparación e realización dos elementos substituídos, tal como se indicou xa anteriormente.
Predictivo.
· A todas as grandes maquinan, substituíndo no posible a revisión preventiva.
· A todas as instalacións e equipos en que se poida aplicar con menores custos, substituíndo a revisións e inspeccións preventivas e que se inclúen nas zonas A e no semi sector da zona B mais próxima á A dos tres diagramas de Pareto.
· A todas as instalacións e equipos en que se poida aplicar con menores custos, substituíndo a revisións e inspeccións preventivas e que obtiveran cualificación alta e media no sistema de selección por
atributos.
Mantemento Detectivo.
· A todos os sistemas de seguridade das diversas instalacións e equipos que non poidan ser incluídos nalgún dos sistemas anteriores en forma fiable.
· A todos os elementos de maquinas e instalacións nas que se poden producir cadeas de fallos ocultos de consecuencias importantes.
Non se pode finalizar este apartado sen referirse á mais que posible conveniencia de aplicar a un mesmo equipo ou instalación varias sintomáticas preventivas para mellor asegurar a súa dispoñibilidade ao
menor custo posible.