Conclusies uit het SCP-rapport
Voortschrijdende ontkerkelijking
Begin september bracht het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) het rapport Godsdienstige veranderingen in Nederland uit. De publicatie geeft een ontluisterend beeld van de ontkerkelijking in de afgelopen decennia, maar laat ook zien dat er nog altijd heel wat geloofd wordt in ons land. Een aantal van de belangrijkste conclusies.Aantal kerkleden
• Het aandeel van Nederlanders dat zich buitenkerkelijk noemt, is de afgelopen decennia gestegen van 24% (1958) tot 64% (2004).
• Onder de Nederlandse bevolking nam het aandeel dat zich rooms-katholiek noemt af van 42% in 1958 tot 17% in 2004.
• In diezelfde periode daalde het aandeel van de Nederlands-hervormden van 23% naar 6% en dat van de gereformeerden van 8% tot 4%.
• De aanhang van ‘andere kerkgenootschappen’ (waaronder de Evangelische en de Pinkstergemeenten) nam toe: van 3% in 1958 tot 5% in 2004.
Geloof in hemel en hel
• De helft van de Nederlandse bevolking gelooft in een leven na de dood.
• Twee op de vijf Nederlanders geloven in het bestaan van een hemel. Ongeveer eenzelfde aantal denkt dat het zin heeft om te bidden en dat religieuze wonderen mogelijk zijn.
• Het aandeel Nederlanders dat in wonderen gelooft nam de laatste 15 jaar toe van 31% in 1991 tot 43% in 2004.
• Het aandeel Nederlanders dat meent dat de Bijbel het woord van God is, daalde van 40% in 1985 tot 31% in 2002.
• In het bestaan van hel en duivel gelooft nog niet één op de vijf Nederlanders.
• Het aandeel buitenkerkelijken dat in een leven na de dood gelooft, steeg van 27% in 1985 tot 37% in 2002.
• Het aandeel buitenkerkelijken dat in de hemel gelooft, nam in diezelfde periode toe van 18% tot 25%.
Migrantenkerken
• Nederland telt naar schatting 700.000 migrantenchristenen, waarvan het merendeel katholiek is.
• Het overigens beperkte aantal beschikbare onderzoeken wekt de indruk dat migrantenkerken een belangrijke rol spelen bij de opvang en integratie van nieuwkomers.
Alternatieve levensbeschouwingen
• Recente landelijke gegevens ontbreken, maar er bestaan aanwijzingen dat de aanhang van alternatieve levensbeschouwingen in ons land niet erg groot is.
• Ongeveer een kwart van de Nederlanders gelooft in geluksamuletten, waarzeggers, astrologie en gebedsgenezers.
• Het meest ontvankelijk voor deze zaken zijn personen die een middenpositie innemen tussen overtuigd ongeloof en orthodox geloof.
Nederland in Europa
• Ontkerkelijking doet zich voornamelijk voor in West-Europa.
• Vooral in Frankrijk en de voormalige Oost-Duitse gebieden is de secularisatie ver voortgeschreden.
• Ons land bevindt zich (met enkele andere landen) in een middenpositie.
• Het begrip ‘religieus’ behoudt een zekere betekenis. In ons land noemt bijvoorbeeld ruim 20% van de buitenkerkelijken zich religieus.
Bron: SCP-publicatie Godsdienstige veranderingen in Nederland (2005). Verschuivingen in de binding met de kerken en de christelijke traditie, Jos Becker en Joep de Hart.