פֿיר אויס
פֿיר אויס, יצר.
מיט אבֿר אין איינעם
זאָל זײַן געעבֿירהט.
כ´בין אַ מילגרוים
פֿול מיט זרע. מײַן סיביר
איז די זון־געשׂרפֿעטע
זומערטעג.
אין גלות
ברענג מיר זונשמירעכץ
און נשים.
מיט אַ זעקל ערד.
See, it's hanging up there
and not falling on anybody.
But it's too warm?
The plants are dealing.
They're naked.
To grow, you have to be
stabbed
with raw light.
The earth, though
always lies underneath.
When the earth dies
they'll bury it
with a bag of earth.
פֿון משל ביז נימשל
פֿון משל ביז נימשל
איז דאָ אַ מהלך
פֿון פּונקט איין לעבן.
צום סוף ווערט מען געווויר
אַז מ´איז ניט דאָס ניט יענץ –
נאָר דער פּראָצעס פֿון מעטאַפֿאָר,
אַן אומזעעוודיק שטיקל
פֿון מוח צו גוף, פֿון דמיון צו וואָר.
אפֿשר איינער פֿון לינקאָלנס
מיסטישע אַקאָרדן פֿון זכּרון.
אפֿשר סתּם אַ פֿאַרקערפּערונג פֿון אַן אַבסטראַקציע
וואָס ווערט בעסער אויסגעפֿירט פֿון ליטעראַטור, פֿון בראָנפֿן, פֿון פֿילמען
פֿון עסטעטישע וווּנדער כּל־המינים
וואָס וואָלט געהאַט מער טעם
אָן דעם פֿאָרבאַדינג –
דעם בשׂר־ודם.
שלום בערגער
וואָס בלוטיקט אין דער וועלט אַרײַן זײַן לײַב. ער
מאַכט אַלץ פֿאַר סינאָנימען פֿון זײַן נאָמען.
קען זײַן אַז ניט כּדאַי דער וועלט בכלל איז
אין איר אַרײַנטײַטשן מײַן יעדן אבֿר,
לאָפּעטעסווײַז אומקערן פֿרישן קבֿר
דעם באָדן וואָס פֿאַר ווײַנטרויבן און גאַל איז.
געטײַטש זײַנס אויף די וועגן איז מײַן מאַפּע
כאָטש זיך פֿאַרקערן מוז איך אין אַ ריכטונג
וואָס דורכצופֿאָרן איז בלויז דער אײַנריכטונג
וואָס הייסן הייסט עס איך.
איך וועל דערדראַפּען
ביז יענעם ברעג וווּ ס´טרעפֿן זיך די טײַכן
וואָס פֿליסן זיך באַזונדערש אין געלעגערס
ווי צוויי פֿאַרוואָגלטע־פֿאַרלאָדן טרעגערס.
איין וועג, צוויי מאַפּעס, כּפֿלטע פֿאַרגלײַכן.
I looked around for symbols, like the stylist
-- the writer -- who's bled into the world all
of his own body through his stylus.
The whole world through him is eponymical.
Maybe for my world it's not worthwhile
to translate every part of me into it,
graveward to return (a spade would do it)
the ground that grows both grapes and gall.
His wandered glosses have become my map
though I've got to go in another direction
passable to this particular contraption --
me. That way I'll scratch
to the bank where the rivers wrote out
their lines running separate in their beds
like two porters with bowed heads.
multiple comparisons, two maps, one road.
וויפֿל
וויפֿל מוז מען שווײַגן ביז
יעדער וואָרט געשליפֿן איז?
– ביז דער קאָפּ באַגריסט געדאַנק
וואָס מע לייקנט שוין פֿון לאַנג.
וויפֿל שענקט דאָס האַרץ אַוועק
ווען מע גייט אַ לײַכטן וועג?
– ביז עס פֿעלט בײַ זיך אין ברוסט
און מע כאַפּט וואָס הייסט פֿאַרלוסט.
וויפֿל יאָרן שפּאַנט דער פֿערד
אָנגעלאָדן אויף דער ערד?
– ביז דער פֿאַרמער זייט אַלץ אויס
און מע קוקט אויף ברויט אַרויס.
How long must one be silent
Till every word is sharpened?
Till thought long since denied
Is welcomed by the head.
How much gives the heart away
When the path we walk is easy?
Till something's missing in the breast
And we know what’s meant by loss.
Overloaded, round and round
How long does the horse pace the ground?
Till the farmer sows his seed
And we look forward to his bread.
ווער
ווער האַלט אַז וואָרט היילט יעדן וווּנד פֿון ביינער
אַז בלוט שווענקט אויס בלוטפֿלעקן פֿון אַ מאָל?
אַ פּשוטער געדאַנק באַליבט בײַ קיינעם
איז הפֿקר ווי פֿאַרראָכטענער קרישטאָל.
ווער האָט מיך צוגעפֿירט צום ראָג דעם ליידיקן?
און ווען קומט מען מיך אָפּנעמען צוריק?
דעם שיכּורן שכן פֿרעג און ניט דעם הייליקן.
דער רבי שענקט דיר קוים אַ קאַלטן בליק.
געכאַפּט: מחשבֿות זײַנען ניט בלויז ברירה,
נאָר דאורייתא־חובֿ: ונשמרתּם מאד.
ס´איז דאָך דאָס בעסטע, ווען דער חתן טויג ניט
דעם טעלער ראַטעווען און בלײַבן מויד.
Who says that word heals every wound of bone
blood washes out the bloodstains of the past?
A simple thought not beloved by anyone
is abandoned like a glued-together glass.
Who’s taken me to this vacant corner
and when can someone come to take me home?
Ask your drunken, not your holy neighbor
The rebbe’s glance is welcoming as stone.
You got it: meditations aren’t a choice
but God’s command: Now guard yourselves and well.
When the groom’s not worth it, say straw widows
better break a contract than a grail.
אויס יום־טובֿ הײַנט. די כּלים שווענקט מען אויס.
די וואָכעדיקע זאָרגן זײַנען גרויס –
פֿאַרגעסן כּמעט איז די קונסט פֿון רוען.
מע כאַפּט אָפּ יעדעס דאַוונען, שלינגט די שוואָען,
און פֿאַרווײַלט אומגעדולדיק אויפֿן שויס
בײַ דער געליבטער. יעדער בונד איז לויז
און כוואַליעס צײַט צעוויקלען זיך, אַ רויז
צעבליט־באַוואַסערט דורך דער שווייס פֿון אויפֿטאָן
אויס־יום־טובֿ הײַנט.
ניטאָ מער בשׂר־יין־פֿרייד אין הויז.
אַזאַן עונג מוז מען מחוץ דער גלאָז
אויפֿזוכן, ווי אַ רגע צווישן שעהען –
דערבליקן, גלײַך ווי זו־משפּחות טוען
אַ שווערדיקן דעלפֿין אין מיטן ברויז
אויס יום־טובֿ. הײַנט.
Dishes washed, dried; the holiday's done.
Workaday worries are greater. Forgotten
the art of resting, almost. Davening's
hurried, sloppy, with swallowed consonants.
On the lap of the lover one's
impatiently entertained. Every bond is loose,
waves of time unfurl, a rose
blossomed-watered with the sweat of bringing
the-holiday's-done.
Joy of meat and wine has left the house.
This kind of joy is found outside the glass
glimpsing a moment among hours
like families do in zoos:
a swordlike dolphin among the waves,
from holidays. Done today.
טיטל אָן אַ בילד
אַן עמער שוואַרץ וואַסער
מיט גאָלדענע שווימצייכנס.
פֿון בײַזיק־הילכער
קראַקעט אַ מעלדונג:
„פֿאַר ביליק קען מען אַלץ פֿאַרריכטן.“
די אָזערע וואַרט אויפֿן בעזעם
און שטייט נאָך אַ ליידיקע.
דער ריח פֿון מיטאָג
פֿאַרשפּרייט זיך ווי אַ צוזאָג.
A bucket of black water
with golden swimsigns.
From the bicycle loudspeaker
a recording caw-caws:
Anything repaired for cheap.
ווײַס אויף ווײַס
ברויט מיט דיקע רעפֿטלעך ליכט.
די קימפּעטאָרין צעקראַצט די הויט
פֿאַר בײַסעניש.
פֿון שוואַרצן וווּנד
טאַנצט אַרויס אַ ביין.
White on White
Bread with thick slices of light.
The woman in labor scratches up her skin
from the itching.
A bone dances out
from the black wound.
צײַט
אַ סדר נומערן וואָס באַשרײַבן וווּ מיר געפֿינען זיך אין צײַט. צום בײַשפּיל, זאָגט מען אַז די צײַט איז עלף דרײַסיק. דאָס מיינט אַז פֿון די שעהען פֿון טאָג זײַנען שוין אַריבער פֿון זיי אַ ביסל מער ווי עלף. די נומערן העלפֿן זיך אָריענטירן אין דער שטראָם פֿון אַ וועלט וואָס קען צעמישן.
צי איז דאָ עפּעס צײַטלעך וואָס מע קען טאַפּן מיט די הענט? עפּעס וואָס מע קען טײַער האַלטן פֿון דער קעלט, שטריקן אַ שאַליקל, געבן אַ שיסל יויך, מיטנעמען אויף אַ חתונה, לאָזן טאַנצן אַ האָראַ?
געוויינטלעך רעדט מען וועגן דיר, צײַט, נאָר באַווײַזסט זיך אונדז ניט פֿאַר די אויגן, ווי אַ גוסס וואָס ליגט אויבן אין בעט, קוים זשיפּענדיק, בשעת די בינען קרײַזלעך זיך זשומענדיקערהייט צווישן די שמעקעדיקע ביימער.
דער פֿרימאָרגן איז בלויז אַ הקדמה צום מיטאָג איז בלויז אַ דורכגאַנג צום אָוונט איז מערניט אַ וואָרט פֿריִער צום שלאָפֿן גיין.
בכל דור ודור חייבֿ אָדם לראות את עצמו כּאילו ער איז אַ בלום וואָס האַלט אין ווערן אָפּגעריסן פֿון די הענט פֿון אַ געליבטן.
ניט בײַצײַטנס, ניט אין צײַט, ניט מחוץ דער צײַט, נאָר טיף אינעווייניק אין אינגעווייד פֿון צײַט, די צײַטקישקעס אַרומגעפּלאָנטערט אויפֿן האַלדז ווי אַ פֿליישיקער ליי.
אַ סדר אָרגאַנען וואָס די מקובלים פּרוּוון פֿאַרסכהכּלען צו רמח, כאָטש יעדער וואָס איז אַ מאָל קראַנק געווען ווייסט אַז דער קײַמא־לן איז גיכער אַן אין־סוף.
אַ סדר ווידערגעבוירנס און ווידער־גסיסות, צײַט, איז פֿאַרשריבן אין אונדזערע תּנכן. אויף די ווענט פֿון אונדזערע בריסט
.
Time
A sequence of numbers which describe where we are in time. For example, people say that the time is eleven thirty. This means that from the hours of a day, a little more than eleven of them have passed; the numbers help us orient ourselves in a world which can be confusing.
Is there something timeful which you can feel with your hands? Something you can keep against the cold, knit a scarf, give a bowl of soup, take to a wedding, have dance a horah?
Usually people talk about you, time, but you don't appear to us, like someone dying upstairs, barely breathing, while the bees circle buzzingly among the fragrant flowers.
Morning is just an introduction to lunch is just a passageway to evening is only a forward to bedtime.
In every generation one is required to see himself as if he were a flower in the middle of being torn from the hands of a lover.
Not in time, not timely, not outside of time, but deep inside in the bowels of time, timeguts tangled around the neck like a fleischig lei.
A sequence of organs which the Kabbalists tried to sum to 365, but anyone who's ever been sick knows it's more like infinity.
A sequence of rebirhs and redyings, time, is written in our Bibles. On the walls of our breasts.
קיין חורבן ניט אַדורכגעמאַכט, קיין גאולה ניט דערלעבט:
דאָס לעבן ניט פֿון מײַנע רגעס ביזן ספּריטנעם דנאָ דערלעבט
נאָר דורכגעפּרעסט מעת־לעתנווײַז, קוים־קוים מע ווייסט ווי.
טאָר מען פֿונדעסטוועגן ניט אָפּדרינגען מוטוויל צי אַנויִ.
ניט בוימבלאַט טראָגט אויף זיך אַ כּתבֿ, ניט ערדדריי וויברירט אויס געזאַנג,
ניט היישעריק טאַפּט ניגון אויס אויף יעדן רויען פּאַפּשוי־זאַנג.
אַלץ וואָס אייניקט מיך איז לעבן, רמח־שסה־אימפּעט־פּולס,
קיין נול קען איך ניט אויסלייגן, ניט צוגעבן קיין פּלוס.
בעט איך בײַ די שטיינער, ברוקעס, לופֿטציגל, עלעקטראָן־נעץ,
געסודע־פּינע פֿון די כוואַליעס, ווינטערשטיק און מידבר־נעץ,
איין שוואָ, איין פּינטל, איין מאָמענט פֿון ערלעכער שטילשווײַגעניש.
נאָר עס רעדט די וועלט אַרויס אַ שטומקייט, סײַ תּבֿלדיק, סײַ געניש
Haven’t been through cataclysm, haven’t lived to see redemption
Haven’t lived through every moment to the bottom of its motion
I don’t even know how I’ve gotten through the day-to-day,
Don’t infer from this though any courage or ennui.
No tree-leaf bears a script on self, earth’s turn doesn’t vibrate song,
No locust tries a melody on every rawest stalk of corn.
Life is all that makes me one, momentum-organ-sinew pulse.
But I can’t lay any zero, can’t add a single plus.
So I ask the stones and paving, bricks of air, electron-work
The foaming secret of the waves, desert-wet and winter-choke:
One schwa, one full full-stop, just one moment honest silence
But genetically and cosmically the world pronounces muteness.
גענוג שוין מיט סובטילן לשון,
שמאס, טאָמערס, אגבֿס, נײַערטס.
דערלאַנג אַהער אַבֿיהוס קליידער!
איך זוך אַ לעקסיקאָן פֿון פֿײַער.
ליכט און שאָטן האָבן נוצן,
מחשבֿות גיבן אויך צו שטײַער.
נאָר כ´האָדעווע זיך הײַנט פֿון שמעלצטאָפּ:
איך וויל זיך פֿרייען מיטן פֿײַער.
ווער וועט זײַן די קימפּעטאָרין
פֿון דער פּאַליטרע דער נײַער?
צי האָט אַ הייבמוטער אַ שׂרפֿטע?
ווי קען מען געבוירן פֿײַער?
צו ביסלעך, קודם, פֿונקענווײַז,
די ליכטווייען. אַזוי וועט אײַער
לשון זיך פֿונאַנדערפֿלאַמען
און אײַער קעל וועט שפּײַען פֿײַער.
Fire Language
I've had enough with nuanced language:
if-thens, what ifs, lests, howevers.
Abihu's clothing - give it here!
I need a lexicon of fire.
Light and shadow have their uses.
Thoughts occasionally are required.
But I feed myself from the crucible.
I want to be happy with the fire.
To the palette of new colors
who's conceiving? who will sire?
Does a uterus have an angel?
How can one give birth to fire?
מע האָט אַלעמען אויסגעשאָסן.
די זין האָבן געשוווירן נקמה,
די טעכטער געפֿלאַנצט גערטנער.
האָט זיך די נקמה צעברענט,
זאַמד פֿאַרשמעלצט אויף גלאָז,
גלאָז צעברעקלט און צעזעמדלט.
די געוויקסן – סמיקע בלעטער און ביטערע,
האָבן פֿאַרוואַקסן די מויערס,
פֿאַרשטעלט די שויבן, פֿאַרנומען גאָר דעם באָדן.
הײַנט קרײַזלען זיי און קרײַזלען זיך, פֿון כּעס אומשולדיקע,
בלויז סם און ווײַטער סם אויף אַלע אייביקייטן
ביז מע טראַכט אויס די רפֿואות
וואָס מע האַלט אין גלעזערנע פֿיִאַלן.
די זין האָבן געשוווירן נקמה,
די טעכטער געפֿלאַנצט גערטנער.
טייל חכמים לעבן אין נויט
בשעת נאַראָנים נעמען אײַן די וועלט.
די וועלט פֿירט זיך סײַ ווי ווי אַ מאָל.
קיין חוש פֿאַר אומיושר האָט זי ניט,
און די איראָניע שטערט דאָס, וואָס וואָלט אַנדערש געווען
אַ לעבן כּמעט אָן געשעענישן.
עס ווענדט זיך אָבער אין דער צאָל געשעענישן
וואָס מע וואָלט געהאַלטן פֿאַר נייטיק,
מע זאָל זיך איבערצײַגן אַז די וועלט
שטייט ניט אויף אַן אָרט. ס'איז ווי אַ מאָל –
קיין געדולד אויף איראָניע האָסטו ניט.
אַ שאָד. ווען דו זאָלסט אַנדערש געווען
וואָלט אַלץ, אַרום און אַרום, אַנדערש געווען,
ביזן לעצטן פּרט פֿון טראַגישסטן געשעעניש.
אַזאַ שולדגעפֿיל איז לאַוו-דווקא נייטיק,
נאָר דעריבער, וואָס מע וווינט דאָך אויף דער וועלט,
ניט בײַ זיך אין חדר, ווי אַ מאָל.
"וואָס זשע ווילסטו האָבן וואָס דו האָסט ניט?"
--אַ קול פֿון דער נאָענט וואָס דו דערקענסט ניט.
דו ווילסט ניט סתּם אָפּראַטעווען וואָס געווען,
אַלף, ווײַל אוממעגלעך, און בית, וואָלט דער מבול פֿאַרלאָפֿענע געשעענישן
דעם קאָפּ פֿאַרדרייט. ס'איז בכלל ניט נייטיק
אַיעדער מת זאָל אויפֿשטיין אויף יענער וועלט
מיט גאַנצע ביינער, פּונקט ווי אַ מאָל,
האָפֿערדיק-פֿולבלוטיק. מיט אַ מאָל
דאָס קול שוין ווידער. "וואָס זשע האָסטו ניט
וואָס איז בײַ דיר אַ מאָל געווען?"
"איך האָב ניט דאָס, וואָס יענע געשעענישן
האָבן חרובֿ געמאַכט." ניט נייטיק
צו בענקען. מע טאָר ניט פֿײַנט קריגן די וועלט
וואָס האַלט זיך עם-הארציש פֿאַר דער איינציקער וועלט
באשר הײַנט איז הײַנט און ניט אַמאָל.
איר איז אָבער דאָ אַ פּונקט לטובֿה וואָס דו האָסט ניט
אָנגערירט אין דײַנע מסעות. געווען
אַ מאָל ווען די איינציקע געשעענישן
זײַנען וויגל און קבֿר. אַלץ חוץ דעם ניט נייטיק.
כאַפּסט זיך שוין אַז די אַלע געשעענישן
זײַנען אפֿשר יאָ נייטיק, כאָטש אַנדערש ווי געוואָלט.
אַנדערש איז דאָך ניט די וועלט.
The wise go needy
While fools take over the world.
The world behaves like it did before,
Having no sense of fairness.
Thus irony ruins what would otherwise be
A nearly uneventful life.
But it depends on the number of events
That would be needed so that you'd
Be convinced that this world
Isn't static. It goes back and forth --
You have no patience for irony.
Too bad. If you were different
Everything around would be different
To the last detail of the most tragic event.
Such a guilt trip isn't needed
Necessarily. But living in the world
Not in some chamber like those before --
"What do you want that you don't have?"
A nearby voice that you don't recognize.
You don't just want to save what was. First, that's impossible, and second, the flood of events
Would make you dizzy.
We don't really need
Every dead body to rise in the next world
With all their bones, like before,
Confident and hearty. Before
You know it, the voice: "so what don't you
Have that you had before?"
"That which those events
Destroyed." No need
To yearn. No hating the world
Which thinks ignorantly it's the only world
Since now is now and not before.
There's a point in the world's favor you haven't
Touched in your travels. Was
A time the only events
Were cradle and grave, nothing else needed.
You realize that all events
Maybe are needed, though different from what you'd want.
Otherwise it wouldn't be this world.
ב
אָנשרײַבן די פאָר שורות צו דער תּורה צו
הײַקוס פֿון ספֿירת חסד חסד שבחסד אַ טאָפּ בלומען געל, ווײַס להכעיס דעם ניט־פֿאַרגינערישן טאָג. זיך ניט אײַנהאַלטן!
Yellow, white to spite
the begrudging day. Do not
hold yourself back, now.
גבֿורה שבחסד
שענק ווײַטער
איך גיב. ווערט דער איך
ניט געמינערט נאָר געשטאַרקט.
כ´האַלט צוריק, פֿאַלט ער.
When I give the I's
not lessened but strengthened - when
I hold back, it falls.
תפֿארת שבחסד
אוי כ´מאַך אַ רושם!
איך באַרים זיך מיט
מײַן גרויסער גאָטספֿאָרכטיקייט.
כ´פֿיר אויס דאָרט אויבן.
I'm braggy about
my serious piety.
I get stuff done, there.
נצח שבחסד
וויפֿל קען דאָס שאַטן?
מײַן ליבשאַפֿט צו אים
האָט אים ניט דערנידעריקט.
ער קען אַלץ בײַשטיין.
הוד שבחסד
פּרוּווט דאָס ניט אין דער היים
אונטערן כּסא־
הכּבֿוד, שטייט אין נעאָן:
Danger! Do not touch/
Under the throne of
glory, there's a neon sign:
Danger! Do not touch!
יסוד שבחסד
פֿרוכפּערײַ
דער פּרייה־כּוח
פֿאַרפֿלייצט אַלע גרענעצן.
אויך דער טויט געבערט
power floods every limit.
Death also begets.
מלכות שבחסד
אַן אומגלײַכער שידוך
"מיט דײַנע צוויי יצרס.“
אײַ, איך האָב גאָר טויזנטער?
האָט ער אַן אין־סוף.
With your two yetzers.
You say you have a thousand?
He has unending.
ספֿירת גבֿורה
חסד שבגבֿורה
צו וווּלקאַנען, מיט אָפּשײַ
פֿון אַ שׂרפֿעדיק
־ן קראַטער, אַ קרײַזל רויך
טייטלט אַרויפֿצו.
Hesed in Gvure
To Volcano, with esteem
From a scorching cra-
-ter, a curl of smoke points up,
up-up-up-upward!
גבֿודה שבגבֿודה
עץ השׂדה
אַ זעץ. אַ זעץ, אַ
זעץ. אַ האַק. אַ זעג. דער בוים
האָט יעדן אין דר´ערד
.
Gvure in Gvure
The tree of the field
A bang. A bang.
bang. A chop. A saw. The tree
doesn't care to fall.
תּפֿארת שבגבֿודה
וואַרטעניש
עס טוען אַ בלישטש
די באַגראָבענע ביינער.
וואַרט אויף עצמות!
Tiferes in Gvure
Waiting
Brilliant now, the
buried bones. But just wait for
what's from the dry bones.
נצח שבגבֿורה
. . . אָדער סתּם זיצפֿלייש
אייביק וואַרטן, אויב
נייטיק, פֿאַר דער אויסגעקרענק־
טער רגע. סלה.
Neysekh begvure
Or just zitsfleisch...
Wait forever, if
necessary, for the illed-
out moment. Amen.
הוד שבגבֿורה/ יום־השואה
אויף משקולת
ס´הוידעט די מיטה
מיט פּוסטקייט. די צעאַשטע
ברענגט מען צו קבֿודה?
Yom HaShoah
The bed/coffin swings
empty. Those that are made ash --
can they be buried?
יסוד שבגבֿורה
כ´זאָג דאָך להבֿדיל
חמימה! ס´בלעזלט
די שכינה מאַראַנץ־סאָדע
אויף אײַזקרעם. שהכּל.
So hot! Orange soda
-- the Shechinah -- bubbles
on ice cream. Shehakol.
מלכות שבגבֿורה
ספֿירה־סטײַל
די האָר פֿאַרוואַקסן.
בײַ חיות – ווינטער. בײַ אונדז,
אַזאַ זומערשלאָף.
Malkhus in Gvure
Sefirah Style
The hair left to grow.
Animals: winter. In us
this estivation.
ספֿירת תּפֿארת
חסד שבתּפֿארת
צווישן דין און רחמים
קלאַפּ קאָפּ אין וואַנט. הערט
אויף. ווי נאָך דערבאַרעמט מען,
זאָג, אויף זיך אַליין?
Beat head on wall. Stop.
How are you supposed to take
pity on yourself?
גבֿורה שבתּפֿארת
נעם, כ´בעט דיך, דײַן איינציקן זון
מײַנס איז אַ מיידל.
ס´הייסט, דער זעלבער באַרג, נאָר זי
וועט אַלץ שוין וויסן.
Mine is a daughter.
The very same mountain, but
she'll know what's doing.
תּפֿארת שבתּפֿארת
קאָמפּראָמיסן פֿון קאָמפּראָמיסן
הערה: על־פּי קבלה איז תּפֿארת אַ מין באַלאַנץ צווישן גבֿורה און חסד.
דער רודף־שלום
פֿאַרגליטשט זיך אין פּשרות
ברעכט האַלדז־און־הינטן.
Pursuer of Peace
slips on his compromises
falls and breaks his neck.
נצח שבתּפֿארת
זונען
די פּראַכט פֿון שקיעה
פֿאַרביטן אויף זונאויפֿגאַנג.
ס´איז איין פּראַכט אָבער.
Sunset's loveliness
Exchanged now for the sunset -
Just one loveliness.
הוד שבתּפֿארת
פֿאַרשטעלטע אויגן
פֿון ליכט ווערט מען בלינד.
פֿון פֿינצטערניש – ווערן אויגן
צוגעגרייט אויף ליכט.
Blindness comes from light
from darkness - the eyes become
again light-ready.
יסוד שבתּפֿארת/יום־העצמאות
דער טאָג פֿון געמישטע געפֿילן
כּל עוד בלבֿבֿ –
זאָל אויך זײַן אַ באַמיִונג
בעסערס צו שאַפֿן.
there should be the effort, too
to make dreams better.
מלכות שבתּפֿארת
נאָר די דריטע וואָך
אָט־אָט קומט מען אָן
שוין באַלד, אין דעם געגאַרטן
געטרוימטן
מיטן.
- finally - at the longed for
planned towards
middle.
ספֿירת נצח
חסד שבנצח
(לאומים. ברכם.)
אַלע פֿעלקער זײַנען ברידער
מע רײַסט זיך די האָר
און גנבֿעט זיך די שפּילצײַג.
איין פֿאָטער שמײַסט זיי.
Tearing each others' hair
and stealing each others' toys:
One Father whips them.
גבֿורה שבנצח
אַפֿילו אויף יענער וועלט
דער שפּיגל זוכט זיך
זײַן תּוך. דאַכט זיך, אַזאַ טיר
וואָס איז אויך אַ וואַנט.
The window's looking
for its basis. A kind of door
Also a window.
תּפֿארת שבנצח
שבת־אײַן, שבת־אויס
בײַ דעם: נשמה
ברענט ווי שבת־ליכט. יענעם:
טשאָלנט־געקאָך, צעפֿאַל.
One person's soul
burns like Shabbos candles. Theirs:
Cooking cholent, mulch.
נצח שבנצח
אויפֿן האַלבן וועג
אויפֿן האַלבן וועג
פֿון ספֿירה זיך פֿאַרבלאָנדזשעט,
קיין מלאך זעט מען ניט.
Half way along now
lost on the Sefirah path.
I don't see angels.
הוד שבנצח
קויפֿט עס הײַנט!
דער דיבוק־גולם
באַזעצט אײַך, הרגעט אינע
ווייניקסטע שׂונאים.
The dybbuk-golem
possesses you -- then kills your
internal enemies.
יסוד שבנצח
פֿאַרקירצטע ביאָגראַפֿיע
וועגן אַ הײַנטיקן אָנפֿירער בײַ ייִדן
דער ערשטער רבי
וואָס לערנט זײַנע חסידים
ווי פֿײַנט צו האָבן.
About a contemporary Jewish leader
First ever rebbe
Who teaches his hasidim
The best way to hate.
מלכות שבנצח
ווען דער שׂכל רוט
ווען דער שׂכל רוט,
פֿילט עס אָפּ די שכינה.
צו וואָס די טירחה?
the Shechinah fills it in.
What then is the point?
חסד שבהוד
שיינקייט און אירע אָפּקלאַנגען
פֿאַר די מיאוסע
איז צניעות אַ רחמנות.
דעק ניט צו דײַן פּראַכט.
Beauty and its reverberations
For the ugly ones
modesty is a mercy.
Don't cover your glory.
גבֿורה שבהוד
געבענטשט דער שאַפֿער
בעסער צו פּאַטשקען
און אָנצופּאַטשקען אַ מעס
איידער ליידיקייט.
Gevure in hoyd
Blessed the creator
Better to slapdash
And finally make a mess
Than to leave empty.
תּפֿארת שבהוד
אַמעריקאַנער אַכזריות
צו יעדער חרפּה:
ווער זײַנען די שולדיקע?
זאָג איך: זיי אַלע.
Tiferes in hoyd
Abu Ghraib brutality
Hearing every shame:
Who are the guilty ones here?
I say: All of them!
נצח שבהוד
טעותן
איך מאַך אַ טעות
און דער טועת, היימיש און
פֿריש, נעמט און מאַכט מיך.
Neysekh in hoyd
Mistakes
I make a mistake -
and the mistake, homey, fresh,
stands up and makes me.
הוד שבהוד
אַדונינו צדיק חיי . . .
ווערט ניט זויער, נאָר
רשב"י האָט ניט מחבר
געווען דעם זוהר.
Hoyd in hoyd
Don't get sour, but
Shimon bar Yochai didn't
Author the Zohar.
יסוד שבהוד
חמימה, ב´
אַ פֿלעשל וואַסער
מיט טראָפּנדלעך באַשאָטן.
שפּיגלט זיך אין זיי.
Yesod in Hoyd
Big heat, 2
A glass of water
Sprinkled over with droplets
I gaze with longing
מלכות שבהוד
צו שבֿועות צו
מע דערזעט דעם באַרג.
אַ באַרג ווי אַלע בערג, נאָר
קיין וואָלקנס איבערן שפּיץ.
Malkhus in hoyd
Toward Shuves
See the mountain now:
A mountain like all mountains, but
No clouds on the top.
ספֿירת מלכות
חסד שבמלכות
באַגזלט
ניט די גזלנים
זײַנען שולדיק, ניט דער וועג.
דײַן אומרו, דו פֿערד.
Chesed in malchus
Thieved
It's not the bandits'
fault, and it's not the road.
Your unrest - you fool.
גבֿורה שבמלכות
דער לעצטער עטאַפּ
וואָס זשע נעמט מען מיט?
דעם חוטא־בעגל־גאָלד, צי
די שבֿרי־לוחות?
Gevure in malchus
The last stage
What to take along?
The gold of the calf? Or the
fragmented tablets?
תּפֿארת שבמלכות
מע רוט זיך אָפּ
זעט – דאָס גאַנצע פֿאָלק
רוט בײַם סיני צו פֿוסנס.
טייל גאָר אָן אַ הוט!
Tiferes in malchus
Resting
Look! The whole people
Is resting at the mountain.
Some of them hatless!
נצח שבמלכות
טראַפֿיק־דזשעם: שבֿועות
כּסא־הכּבֿוד
אוממעגלעך זיך דורכשטופּן –
די אונטערלעקערס.
Neystsekh in malchus
Traffic jam: Shvues
The throne of glory:
Impossible to push through
All the suckers-up.
הוד שבמלכות
דאַרף אַן עצה
און נאָך אַ שאלה.
אַז מע גייט שוין צו – צום טראָן,
טראָגט מען זונברילן?
Hoyd in malchus
Some advice please
Another question:
If you approach the throne, do
you wear sunglasses?
יסוד שבמלכות
פּחד
איך האָב שטאַרק מורא
אַז אַלע גוטע ווערטער
זײַנען צו פּשוט.
Yesod in malchus
Fear
I am really scared
That all the best words are too
Simple.
מלכות שבמלכות
סוף דבֿר
ענלעך דאַרפֿסט אַליין
אָנשרײַבן די פאָר שורות
צו דער תּורה צו.
The end of things
Finally it's you
Who have to add your two words
To the Torah's tail.